Đề Xuất 5/2022 # Phương Pháp Dạy Học Làm Văn # Top Like

Xem 8,316

Cập nhật nội dung chi tiết về Phương Pháp Dạy Học Làm Văn mới nhất ngày 22/05/2022 trên website Cuocthitainang2010.com. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu ngoài mong đợi của bạn, chúng tôi sẽ làm việc thường xuyên để cập nhật nội dung mới nhằm giúp bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Cho đến nay, bài viết này đã thu hút được 8,316 lượt xem.

--- Bài mới hơn ---

  • Giáo Trình Phương Pháp Dạy Và Học Làm Văn
  • Các Nguyên Tắc Và Phương Pháp Dạy Học Tiếng Việt
  • Đề Tài Phương Pháp Thuyết Trình Trong Giảng Dạy Bộ Môn Giáo Dục Công Dân Ở Trường Thpt
  • Tổng Hợp Phương Pháp Thuyết Trình Trong Dạy Học 2022
  • Download Ebook Phương Pháp Dạy Con Không Đòn Roi 2 Epub/prc/pdf/doc/txt
  • Song, việc dạy Làm văn hiện nay tồn tại không ít những hạn chế. Từ việc tìm ra những tồn tại, hạn chế, để việc dạy làm văn đạt hiệu quả hơn và đạt được mục tiêu đã đề ra, xin đề xuất một số giải pháp.

    Viết là kết quả của việc sử dụng các chiến lược nhằm kiểm soát quá trình tạo lập văn bản, dần dần hoàn thành một văn bản hoàn chỉnh. Đó là một tiến trình gồm nhiều giai đoạn: trước khi viết, viết nháp, chỉnh sửa, biên tập, xuất bản.

    Tuy nhiên, hiện nay, hầu như giáo viên không cho học sinh viết đoạn, giáo viên chỉ đánh giá hoạt động của học sinh qua sản phẩm cuối cùng.

    Vì vậy, giáo viên cần tạo ra một cộng đồng lớp học và một bầu không khí trong đó học sinh cố gắng làm rõ ý tưởng của mình; làm cho học sinh cảm thấy cần làm việc này. Khi học sinh nộp bài viết, giáo viên nên trao đổi bài giữa các học sinh trong lớp với nhau, thậm chí ngoài lớp để các em đọc bài của nhau, tìm lỗi sai, nguyên nhân và hướng khắc phục. Từ đó, giúp học sinh nhận ra ưu, nhược điểm trong bài viết của mình, của bạn và nhận được những phản hồi trong tiến trình viết. Việc nhận xét bài lẫn nhau giúp học sinh học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, tạo cơ hội cho học sinh thể hiện năng lực tư duy của mình. Tuy nhiên, hoạt động này đòi hỏi giáo viên phải có những tiêu chí đánh giá rõ ràng để những hoạt động này diễn ra đúng hướng và đạt hiệu quả cao nhất. Bên cạnh đó, giáo viên có thể sử dụng bài tập chỉnh sửa: chỉnh sửa lỗi chính tả; chỉnh sửa lỗi tập trung vào ngữ cảnh, ngữ nghĩa của văn bản; chữa lỗi về bố cục, chỉnh sửa lỗi phong cách ngôn ngữ để giúp học sinh tạo lập văn bản tốt hơn.

    Việc đánh giá bài viết của học sinh cũng còn tồn tại nhiều hạn chế. Đây là hoạt động có vai trò quan trọng trong việc phát triển các khả năng viết của học sinh. Nhưng hiện nay, học sinh viết, nộp, đôi khi nhận được phản hồi chỉnh sửa, đánh giá qua loa của giáo viên, sau đó lại tiếp tục viết với những đề tài mới.

    Hầu hết lời phê và cách đánh giá của giáo viên đều hết sức chung chung, chẳng hạn như : “Có hiểu bài”, “Trình bày cẩu thả”, “Cần cố gắng hơn nữa”,”Có nhiều cố gắng”, “Quá sơ sài”, “Chưa có chiều sâu”, “Thiếu kỹ năng làm bài”, “Tài liệu!”, “Có tiến bộ”, “Diễn đạt lủng củng”, “Chưa sáng tạo”, “Diễn đạt chưa trôi chảy”, “Thiếu ý”, “Có cố gắng”, “Có tiến bộ”, “Chưa đủ ý”,…. Nội dung lời phê, cách phê của giáo viên tác động rất lớn đến tư tưởng, tình cảm của các em. Nội dung lời phê phải khái quát được những ưu khuyết của bài làm thể hiện trên các phương diện: nhận thức đề, bố cục và nội dung bài làm, hình thức bài làm. Từ đó, giúp các em thấy được ưu, nhược ở mỗi bài làm. Lời phê phải gẫy gọn, sáng rõ và thể hiện sự nâng niu trân trọng những kết quả của các em, dù là nhỏ nhất để động viên khích lệ các em.

    Vì vậy, giáo viên không nên dùng những lời nhận xét chung chung, chỉ mang tính xếp loại. Khi cho điểm, cần chú ý đến tương quan giữa nội dung lời phê và điểm số. Giáo viên chấm bài làm văn thực chất là đánh giá, là “đo” năng lực nhận thức và vận dụng kiến thức, kỹ năng các phân môn Làm văn, đọc Văn, tiếng Việt của học sinh để giải quyết vấn đề do đề bài đặt ra. Việc đánh giá này được thực hiện bằng “bộ công cụ” là đáp án và biểu điểm cho từng tiêu chí cụ thể trong đáp án mà giáo viên xây dựng trên cơ sở yêu cầu của đề bài. Tương ứng với mỗi lời phê là khoảng điểm nào? Muốn vậy giáo viên phải có đáp án chấm bài để làm cơ sở cho việc giải đáp thắc mắc cho học sinh và nhận xét bài làm. Ngoài ra, do tính đặc thù của bài làm văn là mang dấu ấn cá nhân, thể hiện ở những cảm nhận, phân tích, lý giải, đánh giá vấn đề, nhất là với những học sinh có năng khiếu, nên giáo viên cần quan tâm đến độ mở khi xây dựng đáp án, biểu điểm chấm bài làm văn. Điều đó không chỉ đánh giá đúng năng lực mà còn kích thích sự tìm tòi, bày tỏ quan điểm cá nhân của học sinh, tạo hứng thú cho các em khi đối diện với một đề bài mới, lạ.

    Như đã trình bày ở trên, viết là một tiến trình, cho nên, khi đánh giá, giáo viên cũng cần đánh giá, ghi nhận tiến trình tạo lập văn bản của học sinh. Giáo viên khi thu sản phẩm, có thể thu bản nháp và dàn ý. Những điểm cộng nho nhỏ sẽ là nguồn khích lệ, động lực và tạo thói quen tốt, phương pháp học tập tích cực cho học sinh.

    Đổi mới phương pháp dạy học, áp dụng các phương pháp tích cực vào việc dạy học luôn được động viên, khuyến khích áp dụng, nhất là đối với môn Văn, môn học rất “ngán” đối với học sinh. Thế nhưng, trong việc dạy học Làm văn, phương pháp giáo viên sử dụng chủ yếu vẫn là diễn giải. Thầy hoạt động nhiều, ít chú trọng tới việc thực hành. Giáo viên chưa chú trọng phát triển năng lực ngôn ngữ – một trong những năng lực cơ bản và quan trọng nhất trong làm văn. Dạy văn chủ yếu đối phó với thi cử. Mục đích của việc viết văn làkiểm tra những kiến thức đã học. Chủ đề viết lại không gắn liền với thực tế, cho nên, học sinh dựa vào bài văn mẫu, học thuộc lòng chúng để vào viết lại. Gần đây dư luận xôn xao về bài thi học sinh giỏi của em Nguyễn Phi Thanh, lớp 11A18 Trường THPT Việt Đức, Hà Nội: ” Đề bài thi học sinh giỏi năm nay là “Giới thiệu vẻ đẹp của tác phẩm Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” nhưng thực sự em không hề thích tác phẩm này, như vậy em có thể viết hay được không? Em có thể chắc chắn rằng trong số 10 học sinh như em thì có 9 người cũng không thích tác phẩm này. Đơn giản bởi vì bọn em không sống trong thời chiến tranh, bọn em không thể rung động trước một bài tế khi mà thực sự bọn em đang sống trong thời bình. Bọn em không quay lưng với lịch sử nhưng có nhiều cách để bọn em hiểu về lịch sử dân tộc…”. Đó là hệ lụy của việc cho đề không gắn với thực tế và quá chú trọng đến việc kiểm tra kiến thức.

    Vận dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực vào việc dạy học để tạo sự hứng thú học tập cho học sinh. Một số phương pháp đặc thù khi dạy tạo lập văn bản là sử dụng nhiều bài tập đa dạng về thể loại; trao đổi vai trò trong tiến trình viết; chỉnh sửa; quan sát; phân tích mẫu. Mỗi phương pháp có một những ưu, khuyết điểm riêng, giáo viên phải biết vận dụng sáng tạo, linh hoạt để đạt hiệu quả cao nhất.

    Đa phần giáo viên bám vào Sách giáo khoa, sách thiết kế và dạy theo truyền thống, theo những câu hỏi hướng dẫn của sách giáo khoa để tìm kiến thức mới. Việc bám sát mục tiêu dạy học, chương trình SGK là cần thiết nhưng không phải là duy nhất đúng, cần linh hoạt trong từng bài giảng để đạt đích cuối cùng là dạy viết được một bài văn.

    B. VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THIẾT KẾ MỘT TIẾT HỌC LÀM VĂN

    PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

    – Nắm được cách phân tích đề và xác định yêu cầu của đề bài

    – Biết cách lập dàn ý bài văn nghị luận.

    – Có ý thức và thói quen phân tích đề, lập dàn ý trước khi làm bài.

    – Mục đích của việc sử dụng hai phương pháp trên là:

    Giúp HS tập trung vào nhiệm vụ học, thay vì phải thực hiện đồng thời 2 nhiệm vụ tạo lập văn bản và thu nhận những hiểu biết mới về tiến trình viết. HS có cơ hội thu nhận những hiểu biết mới về việc học và làm giàu kiến thức nền.

    – GV chia lớp thành 8 nhóm: 4 nhóm thực hiện mẫu (A 1,2,3,4) và 4 nhóm quan sát (B 1,2,3,4 )

    – GV yêu cầu 4 nhóm A về đọc trước phần lý thuyết.

    – GV cung cấp cho nhóm A thêm một vài thông tin về bài học.

    Mục tiêu mà GV xác định là HS phải biết cách phân tích đề, lập dàn ý. Nếu chỉ căn cứ vào những kiến thức và ngữ liệu, những yêu cầu trong SGK thì HS sẽ rất khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức cũng như hình thành những kĩ năng phân tích đề, lập dàn ý.

    Xét về mặt cấu trúc hình thức, đề văn nghị luận có 3 loại chính: đề ba thành phần, đề 2 thành phần và đề 1 thành phần.

    Bình về tập thơ Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh, nhà nghiên cứu- phê bình Hoài Thanh đã viết:

    “Nhật kí trong tù chính là tiếng nói vút lên từ “chỗ tối tăm mù mịt ấy” mà lại là tiếng nói chan chứa tình nhân đạo, nên tự nhiên cũng là tiếng nói bốc trần, tiếng nói bóc tội những bóng tối dày đặc đang đè nặng lên kiếp sống của người ta.”

    Qua một số bài thơ tiêu biểu trong Nhật kí trong tù, anh (chị) hãy chứng minh ý kiến trên.

    Đề 2 thành phần là loại đề gồm có một thành phần nêu lên vấn đề, thành phần còn lại nêu lên các yêu cầu của đề.

    Đề 1 thành phần là loại đề ra đơn giản bằng một ngữ, một câu tỉnh lược hay câu hoàn chỉnh.

    Hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về cái chết của lão Hạc trong tác phẩm Lão Hạc của Nam Cao.

    Để xác định chính xác các yêu cầu của một đề văn, việc tiếp cận và phân tích đề phải hết sức thận trọng, không nên vội vàng, hấp tấp. Mặc dù đây là một việc mang tính chất định hướng nhưng có tầm quan trọng đặc biệt, bởi nếu định hướng sai lệch sẽ dẫn đến những lệch lạc khác trong quá trình tạo lập văn bản.

    – Trước một đề văn cụ thể, dù ngắn hay dài, trước hết phải đọc kĩ nhiều lần và lưu ý những từ ngữ quan trọng, then chốt. Đó là những từ ngữ biểu đạt những khái niệm cơ bản trong đề, biểu đạt nội dung, bản chất của vấn đề. Có thể lưu ý bằng cách gạch dưới hay khoanh tròn những từ ngữ này.

    Có người nói: nhân vật trong tác phẩm văn học nhiều khi thật hơn cả con người thật. Hãy giải thích ý kiến đó.

    Ban đầu, bằng trực cảm, có thể cảm thấy có nhiều từ ngữ đáng lưu ý. Nhưng qua suy nghĩ, cân nhắc, nên loại bớt ra, chỉ nên tập trung chú ý đến những yếu tố thật sự quan trọng. Bởi vì nếu không xác định chính xác những yếu tố trọng tâm của đề thì dễ rối trí, lạc hướng.

    – Bước tiếp theo là thử giải thích, xác định nội dung ý nghĩa của các khái niệm, các từ ngữ quan trọng và xác định mối quan hệ giữa các khái niệm, từ ngữ, giữa các thành phần, giữa các cú, câu trong đề, đặc biệt là đối với bộ phận nêu vấn đề.

    Việc giải thích, xác định ý nghĩa của khái niệm, từ ngữ ở công đoạn này chỉ mang tính chất dò dẫm, dự kiến để tiếp cận chính xác nội dung vấn đề được đặt ra, chứ chưa phải giải thích cặn kẽ, hoàn chỉnh như khi viết một đoạn văn giải thích. Nhưng, không xem thường và bỏ qua. Bởi vì, không xác định được nội dung, ý nghĩa của những từ ngữ quan trọng thì sẽ không nắm bắt đúng nội dung của vấn đề.

    Có người nói: nhân vật trong tác phẩm văn học nhiều khi thật hơn cả con người thật. Hãy giải thích ý kiến đó.

    thì cần giải thích các khái niệm “nhân vật”, “thật”, “con người thật”. “Nhân vật” phải hiểu theo thuật ngữ chuyên môn, nó biểu đạt khái niệm “nhân vật”, có nghĩa là con người được nhà văn tập trung thể hiện thành hình tượng trong tác phẩm văn chương thuộc thể loại tự sự. Hơn nữa, trong ngôn cảnh, không nên hiểu “nhân vật” theo nghĩa chung chung, mà với nghĩa “nhân vật điển hình” – loại nhân vật được tập trung thể hiện đạt đến mức độ điển hình. “Thật” không nên hiểu theo nghĩa đúng như cái vốn có trong hiện thực, mà phải hiểu là sinh động, sống động, chân thực. “Con người thật” là con người như vốn có ở ngoài đời.

    Song song với việc giải thích nội dung, khái niệm, nghĩa của từ ngữ, người làm bài cần lưu ý phân tích, xác định rõ đâu là ý chính, đâu là ý phụ, đâu là mặt trọng tâm, mặt thứ yếu … nhất là đối với những đề có phần nêu vấn đề dài.

    Cuối cùng, chúng ta tổng hợp lại, xác định các yêu cầu của đề về nội dung, hình thức, phạm vi sử dụng. Nên xác định cụ thể, rõ ràng từng yêu cầu và ghi ra giấy nháp. Cuối cùng, đối chiếu với đề văn để điều chỉnh hay bổ sung nếu thấy kết quả phân tích có chệch choạc, thiếu sót.

    Dàn ý của một bài văn nghị luận gồm những phần như sau:

    Muốn có được một dàn ý như trên, người viết phải trải qua một số công đoạn:

    – Xác định yêu cầu, phân tích đề.

    – Lựa chọn, sắp xếp các luận điểm đã xác định được theo một trật tự nào đó.

    – Lựa chọn, sắp xếp các luận cứ trong từng luận điểm.

    Khi sắp xếp các luận điểm , luận cứ trong dàn bài, không nên dùng các dấu gạch ngang, gạch thập và dấu chấm trước các đề mục, tiểu mục. Bởi vì các dấu này không phản ánh rõ cấp độ nội dung, dễ gây nhầm lẫn. Cách tốt nhất là nêu các số mục và tự mục. Trong một dàn bài cụ thể, số mục và tự mục đặt trước các đề mục, tiểu mục phải nhất quán và phản ánh rõ cấp độ.

    – GV lập Câu hỏi gợi ý, hướng dẫn quan sát nhóm mẫu

    – Nhóm có đọc kĩ đề hay không?

    – Có chú ý những từ ngữ then chốt trong đề hay không?

    – Nhóm đã làm gì để làm nổi bật những từ ngữ then chốt mà nhóm đã xác định?

    – Nhóm có giải thích ý nghĩa, khái niệm những từ ngữ then chốt hay không?

    – Có xác định rõ đâu là ý chính, đâu là ý phụ, đâu là mặt trọng tâm, mặt thứ yếu trong đề hay không?

    – Sau khi nhóm xác định yêu cầu, phân tích đề. thì nhóm thực hiện bước gì tiếp theo?

    – Nhóm có tìm ý hay không? Những ý mà nhóm tìm được sắp xếp có hợp logic hay không? Nhóm đã sắp xếp theo trình tự nào?

    – Nhóm xác định luận điểm trước hay luận cứ trước? Những luận điểm, luận cứ nhóm xác định có phù hợp với yêu cầu đề bài hay không?

    – Sau khi lựa chọn, sắp xếp các luận điểm, luận cứ nhóm có đọc lại và điều chỉnh dàn ý hay không?

    – GV yêu cầu các nhóm A phân tích đề và lập dàn ý đề bài.

    Tục ngữ có câu: “Lời thật mất lòng.”

    “Lời nói chẳng mất tiền mua

    Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.

    Nhiều người tâm đắc với hai câu trên và rút ra phương châm nói năng trong giao tiếp: vì “lời thật mất lòng” nên “lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.

    Anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ của mình về phương châm nói năng trên.

    – Các nhóm B quan sát các bước thực hiện, cách phân tích đề, cách lập dàn ý của các nhóm A, đồng thời đánh giá các hoạt động đó theo phiếu Câu hỏi gợi ý, hướng dẫn quan sát nhóm thực hiện mẫu.

    – GV nhận xét, gợi mở và tóm lại vấn đề.

    Trong tác phẩm “Tôi đã học tập như thế nào?”, nhà văn M.Gorki viết: “Mỗi cuốn sách đều là một bậc thang nhỏ mà khi bước lên tôi tách khỏi con thú để lên tới gần con người.”

    Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng kinh nghiệm của bản thân, hãy phân tích một số tác phẩm văn học để làm sáng tỏ ý kiến trên.

    – Gọi 1, 2 nhóm lên thuyết trình về cách làm, cách lập dàn ý.

    – Các nhóm khác đánh giá, bổ sung dàn ý.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Khái Quát Một Số Phương Pháp Dạy Học Âm Nhạc Tại Hoa Kỳ Hiện Nay
  • Một Số Phương Pháp Dạy Học Môn Tiếng Việt Lớp 1 Theo Công Nghệ Giáo Dục
  • Dạy Học Toán Bằng Tranh Luận Khoa Học
  • Nội Dung Trong Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học
  • Lựa Chọn Phương Pháp Tổ Chức Dạy Học Thực Hành Nghề
  • Bạn đang đọc nội dung bài viết Phương Pháp Dạy Học Làm Văn trên website Cuocthitainang2010.com. Hy vọng một phần nào đó những thông tin mà chúng tôi đã cung cấp là rất hữu ích với bạn. Nếu nội dung bài viết hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!

  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100