Top 15 # Xem Nhiều Nhất Vì Sao Liên Xô Tan Rã / 2023 Mới Nhất 12/2022 # Top Like | Cuocthitainang2010.com

Vì Sao Liên Xô Tan Rã / 2023

Vì sao Liên Xô tan rã Chủ nghĩa Mac cho những nhà hoạch định kế hoạch tập trung

Trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh, các nhà kinh tế thường tranh cãi về những giá trị tương đối của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa cộng sản. Tuy nhiên, Liên Xô từ bỏ kế hoạch hóa tập trung theo chủ nghĩa Marx sau năm 1990 và bắt đầu quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường. Năm 2003 các cổ động viên của các câu lạc bộ bóng đá Chelsea chào đón ông chủ mới Rorman Abramovitch người đi lên trong kinh tế thị trường, bắt đầu là một nhà buôn bán dầu mỏ và sau đó là chủ tịch một trong những công ty dầu mỏ hàng đầu ở Nga.

Bức tường Berlin sụp đổ vì Liên Xô đã tụt hậu xa so với các nền kinh tế thị trường ở phương Tây. Những khó khăn cốt yếu nảy sinh là:

§Quá tải thông tin: Các nhà hoạch định kế hoạch không thể theo kịp chi tiết của những hoạt động kinh tế. Máy móc thiết bị bị gỉ sét vì không có người lắp đặt sau khi giao hàng, mùa màng thu hoạch bị thối rữa vì lưu kho và phân phối không phối hợp được.

§Động lực kém: Việc đảm bảo việc làm tuyệt đối làm giảm động cơ làm việc. Những người quản lý các nhà máy đặt hàng nguyên vật liệu vượt quá số lượng cần thiết để đảm bảo nguyên vật liệu cho năm kế tiếp vì các nhà hoạch định kế hoạch có thể điều hành số lượng dễ dàng hơn so với chất lượng nên các doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu mục tiêu số lượng bằng cách bỏ qua yêu cầu chất lượng. Thiếu những tiêu chuẩn về môi trường, các doanh nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng. Kế hoạch hóa tập trung dẫn đến hàng hóa chất lượng thấp và làm hại cho môi trường.

§ Cạnh tranh phi hiệu quả: Các nhà hoạch định kế hoạch tin tưởng rằng to lớn là tốt đẹp. Nhưng quy mô lớn làm các nhà hoạch định kế hoạch mất thông tin từ các hãng cạnh tranh, nên rất khó đánh giá hiệu quả. Thiếu sự cạnh tranh để chọn lựa thì không thể tránh được những sai lầm kinh tế.

Theo David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch. Kinh tế học. Bản dịch tiếng Việt, phiên bản thứ 8. 2008. Nhà xuất bản Thống Kê. Hà Nội.

Tại Sao Liên Xô Tan Rã Và Ai Có Lỗi? / 2023

MATXCƠVA (Sputnik) – Thủ lĩnh đảng Dân chủ Tự do của Nga (LDPR) Vladimir Zhirinovsky vừa cho biết quan điểm của ông với đề tài – tại sao Liên bang Xô-viết tan rã và ai có lỗi trong việc này.

Nguyên nhân khiến Liên Xô tan rã

«Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô là chế độ độc đảng. Suốt 73 năm, mọi thứ đều nằm trong tay một chính đảng duy nhất. Cả Nhà nước, an ninh, kinh tế, ngôn ngữ và văn hóa – tất cả mọi thứ. Và khi bắt đầu sự trì trệ của đảng này, người ta cũng hủy diệt cả Nhà nước. Vì vậy, toàn bộ ê-kip quản lý chúng ta suốt 73 năm đã có lỗi. Đó là phái Bolshevik, là ban lãnh đạo đảng Cộng sản Liên Xô», – thủ lĩnh LDPR nhận định.

Theo lời ông Zhirinovsky, 30 năm sau, người ta gán mọi trách nhiệm về việc này cho cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev, mà quên mất những cộng sự của Gorbachev và các chính trị gia khác.

«Vậy ai đã đưa Mikhail Gorbachev lên nắm quyền? Andropov, Gromyko và những người khác đã bỏ phiếu cho ông ta. Tại sao quý vị không nhắc đến những nhân vật này? Và còn cả 18 triệu đảng viên cộng sản trên khắp đất nước thì sao?», – nghị sĩ Vladimir Zhirinovsky viết trên kênh Telegram của mình.

Liên Xô tan rã như thế nào?

Mốc thực tế đánh dấu sự tan rã của Liên Xô là ngày 25 tháng 12 năm 1991, khi trong bài phát biểu trước nhân dân Liên Xô, ông Mikhail Gorbachev tuyên bố từ chức nguyên thủ quốc gia. Trước đó, đã có thỏa thuận do các nhà lãnh đạo của Nga, Belarus và Ukraina ký kết vào ngày 8 tháng 12, nói về việc chấm dứt sự tồn tại của Liên bang Xô-viết và tuyên bố thành lập Cộng đồng Các quốc gia độc lập. Văn kiện này đi vào lịch sử với tên gọi Thỏa thuận Belovezhskoe.

Ngay từ năm 1990, tất cả các nước Cộng hòa trong Liên bang đã thông qua tuyên ngôn về Nhà nước chủ quyền. Để ngăn chặn sự tan rã của đất nước, ngày 17 tháng 3 năm 1991 diễn ra cuộc trưng cầu dân ý về việc bảo tồn Liên Xô. Khi đó 76,4% những người tham gia trưng cầu đã bỏ phiếu tán thành. Trên cơ sở kết quả trưng cầu dân ý, thời gian xuân-hè năm 1991 xuất hiện bản dự thảo hiệp ước «Về Liên minh các nước Cộng hòa có chủ quyền» và dự kiến ký kết ​​vào ngày 20 tháng 8. Nhưng việc ký kết Hiệp ước này không bao giờ diễn ra do mưu toan đảo chính ngày 19-21 tháng 8.

Vladimir Kryuchkov: Vì Sao Kgb Không Cứu Được Liên Xô Tan Vỡ? / 2023

Vladimir Aleksandrovich Kryuchkov (1924-2007) lưu lại dấu ấn trong lịch sử Liên Xô và nước Nga như một lãnh đạo thời suy tàn của Ủy ban An ninh Liên Xô, KGB, và là người phản bội lại cấp trên.

Sinh năm ở thành phố Stalingrad anh hùng trong gia đình lao động, có bà ngoại là người Đức (dân thiểu số Đức vùng sông Volga), Kryuchkov tốt nghiệp ngành luật và làm nhà ngoại giao Liên Xô.

Làm bí thư thứ ba tại Đại sứ quán Liên Xô ở Budapest năm 1956 dưới quyền Đại sứ Yuri Andropov, ông được cấp trên để ý nhờ tài tổ chức và kiến thức rộng.

Andropov lên làm Chủ tịch Ủy ban An ninh Nhà nước (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti-KGB) từ 1964 và đưa Kryuchkov vào cơ quan đầy quyền lực này.

Tháng 8/1991, Vladimir Kryuchkov là lãnh đạo KGB và nhân vật chủ chốt lập mưu hạ bệ TBT Mikhail Gorbachev trong cuộc đảo chính thất bại.

‘Chần chừ và run tay’

Vào 6 giờ sáng ngày 19/08, đài Moskva và hãng TASS, theo lệnh của Ủy ban Khẩn cấp (nhóm đảo chính) tuyên bố Gorbachev vì sức khoẻ yếu đã không thể thực hiện nghĩa vụ và Gennady Yanayev, phó tổng thống lên thay.

Ông Yanayev đứng đầu một Ủy ban tám người, gồm Vladimir Kryuchkov (KGB), Valentin Pavlov (Thủ tướng), Boris Pugo (Bộ trưởng Nội vụ), Dmitry Yazov (Bộ trưởng Quốc phòng)…và một số người khác.

Tuy thế, người chủ mưu là Kryuchkov và cuộc đảo chính đi vào lịch sử như sáng kiến của KGB.

Sự thất bại nhanh chóng của nó cũng chứng tỏ KGB không giỏi và đáng sợ như người ta vẫn nghĩ.

Nhóm đảo chính không chuẩn bị tốt mà chỉ phản ứng trước kế hoạch của Moscow ký hiệp ước mới ngày 20/08, chuyển nhiều quyền cho 15 nước trong liên bang.

Các lãnh đạo phe đảo chính không thuyết phục được nội bộ các ban ngành của họ.

Dù bộ trưởng quốc phòng đứng về phe đảo chính, các tư lệnh quân đoàn, gồm cả sư đoàn xe tăng họ cử vào Moscow, đã quay nòng súng, bảo vệ chính phủ hợp pháp.

Tại Leningrad, lãnh đạo KGB địa phương ủng hộ thị trưởng Anatoly Sobchak chống lại tướng quân đội Viktor Samsonov thuộc phe đảo chính và ủy ban lâm thời của ông ta.

Trong tuyên bố gửi nhân dân Liên Xô, nhóm đảo chính nói dối rằng ông Gorbachev không đủ sức khoẻ để cầm quyền.

Nhưng trước sự phản đối của dân và thái độ kiên quyết của Tổng thống Nga Boris Yeltsin, đến chiều cùng ngày, ‘tổng thống tự xưng’ Yanayev lại lên đài phát biểu rằng ông “trông đợi Gorbachev mau chóng trở về vị trí”.

Trong lúc phát biểu, ông Yanayev lộ rõ sự lúng túng trước quốc dân với giọng nói hốt hoảng, hai bàn tay run bắn.

Giáo hội Chính thống Nga qua lời Đại trưởng lão Aleksey II đã lên án phe đảo chính, và sang ngày 20/08 Boris Yeltsin ra lệnh tước quyền của quân đội và KGB trên lãnh thổ Nga.

Cuộc đảo chính tan rã và cả nhóm thực hiện bị bắt.

Sau khi đón Gorbachev trở về, Xô Viết Tối cao Liên Xô tuyên bố ông vẫn là tổng thống Liên Xô và hủy mọi quyết định của Ủy ban Khẩn cấp.

‘Vừa kính trọng, vừa căm ghét Gorbachev’?

Quan hệ giữa Gorbachev và Kryuchkov, người lãnh đạo KGB, ‘chiếc khiên và thanh kiếm bảo vệ Đảng’ tưởng như phải thuận lợi từ ban đầu.

Năm 1985, khi Gorbachev lên nắm chức tổng bí thư Đảng và Chủ tịch Liên Xô, Vladimir Kryuchkov tỏ ra hăng hái ủng hộ chính sách đổi mới perestroika.

Ở vị trí Cục trưởng Tình báo nước ngoài, Kryuchkov đã chỉ huy 12 nghìn nhân viên, gồm cả Vladimir Putin, và có uy tín trong KGB.

Các yếu tố đó, cộng với mối liên hệ chung của sếp cũ, cố TBT Yuri Andropov, người cất nhắc Gorbachev từ cấp tỉnh về trung ương, Kryuchkov được Gorbachev tin tưởng.

Gorbachev loại lãnh đạo KGB Viktor Cherbikov, một nhân vật khá bảo thủ, để trao chức đó cho Kryuchkov vào năm 1988.

Nhưng Gorbachev càng đổi mới thì Kryuchkov càng mất niềm tin vào perestroika, thậm chí đã bí mật nghe lén, theo dõi Gorbachev, đặt cho vị tổng bí thư mã số ‘Đối tượng 110’.

Kryuchkov liên kết với phái bảo thủ tổ chức cuộc đảo chính tháng 8/1991.

Sau thất bại, ông bị xử tù và từ nhà giam, Kryuchkov viết thư kêu xin lên lãnh đạo, nói ông luôn luôn “vô cùng kính trọng Gorbachev”.

Năm 1994, được Duma Quốc gia ân xá, Kryuchkov ra tù, và thêm một lần nữa ông đổi ý và đổ hết cho Gorbachev “làm mất Đông Âu”, làm “Liên Xô sụp đổ”.

Năm 2007, Vladimir Kryuchkov qua đời, thọ 83 tuổi và được hầu hết các báo Phương Tây nhắc tên như người chủ mưu (chief plotter) trong cuộc đảo chính nhằm cứu vãn hệ thống Liên Xô.

Vì sao KGB không cứu được Liên Xô?

Ngày nay, nhiều sử gia đặt câu hỏi vì sao ở vị trí đầy quyền lực và có nguồn thông tin từ bên ngoài, KGB không đánh giá được “các mối đe dọa” dẫn tới sự sụp đổ của Liên Xô, để cảnh báo lãnh đạo.

Một cựu nhân viên KGB, Oleg Gordievsky, người cộng tác với tình báo Anh, và sau bỏ trốn sang Phương Tây đã đưa ra một lý do giải thích thực trạng KGB trong cuốn sách viết chung với sử gia Christopher Andrew “Comrade Kryuchkov’s Instructions: Top Secret Files on KGB Foreign Operations 1975-1985” (tạm dịch: Chỉ thị của đồng chí Kryuchkov: Hồ sơ tối mật của hoạt động ngoại tuyến KGB 1975-1985).

Theo ông Gordievsky, vào giai đoạn ông Kryuchkov lãnh đạo KGB, tổ chức này đã rất tệ, các trưởng trạm tình báo thường xuyên “nuôi quân trên giấy” (paper agents) để có ngân sách và những báo cáo “tuyệt mật” họ gửi về Moscow đa phần chỉ là lượm lặt từ báo chí Phương Tây hoặc qua dò hỏi giới nhà báo “vào bữa ăn trưa”.

Căn bệnh chung của KGB là chỉ báo cáo lên lãnh đạo những gì vừa tai họ về tình hình bên ngoài và bên trong đất nước.

Tổ chức này mất đi khả năng dự báo dài hạn và thường phản ứng đầy bạo lực theo thói quen khi gặp phải thách thức mà không nhìn thấy hậu quả chính trị.

Thông tin sai lệch từ cả các nước cộng hòa thuộc Liên Xô được Kryuchkov chuyển lên lãnh đạo cao nhất.

Theo Amy Knight trong ‘The KGB, Perestroika and the Collapse of the Soviet Union’ (2003), chính Vladimir Kryuchkov từ 1990 đã đóng vai trò mở ra con đường đẩy Liên Xô đến chỗ sụp đổ (destructive path).

Không chỉ che dấu tình hình thực ở các nước Baltic, Kryuchkov tự ra các mật lệnh cứng rắn cho cấp dưới và lập ra các nhóm KGB vũ trang, sẵn sàng trấn áp phe đòi độc lập ở địa phương.

Tháng 1/1991, vụ tấn công vào đài truyền hình ở Vilnius, Lithuania đã làm chết 14 thường dân và một sĩ quan KGB. Gorbachev đổ lỗi cho KGB đã đánh giá sai tình hình và phản ứng quá mạnh nhưng vụ việc khiến uy tín của Moscow tại vùng Baltic đã tan vỡ. Việc ly khai chỉ còn là vấn đề thời gian.

Các quan chức KGB cũng đề xuất phương pháp trấn áp khi xảy ra xung đột Armenia-Azerbaijan, suýt nữa dẫn tới nội chiến lớn.

Mặt khác, vì lý do ý thức hệ, KGB của Vladimir Kryuchkov phóng đại ‘mối đe dọa’ từ các nhóm bất đồng chính kiến trong trí thức, văn nghệ sĩ Liên Xô mà bỏ qua hẳn sự thay đổi tư duy của các lãnh đạo cao cấp có đầu óc dân tộc chủ nghĩa, gồm cả ba tổng thống các nước cộng hòa Nga, Ukraine và Belarus.

Chính họ, cùng lãnh đạo Kazakhstan đã đồng lòng ký hiệp ước giải tán Liên Xô cuối năm 1991.

KGB Liên Xô được nước Nga tiếp quản và đổi tên thành Cục Phản gián Liên bang (FSK), và sau là Cục An ninh Liên bang (FSB).

Tuy thế, cũng thật oan nếu người ta đổ hết lỗi cho KGB.

Toàn bộ bộ máy chính trị Liên Xô vào giai đoạn cuối đều suy thoái nghiêm trọng, như chính lời thủ tướng Liên Xô, Nikolai Ryzhkov viết về năm 1985:

“Tình hình đạo lý [nravstennoe] của xã hội chúng ta là thế này. Chúng ta tự ăn cắp của chính mình, trao và nhận hối lộ, báo cáo láo, cả trong văn bản, trên báo đài, từ bục diễn giả, trao huân chương cho nhau và khen ngợi nhau về những lời dối trá. Và thực tế là chuyện đó xảy ra từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên…( all of this – from top to bottom and from bottom to top).”

Điều an ủy duy nhất cho KGB là đối thủ sừng sỏ của họ, CIA cũng không hề dự báo được sự sụp đổ nhanh chóng của Liên Xô, ngoài những báo cáo chung chung về tình trạng kinh tế đi xuống của hệ thống XHCN những năm 1988-91.

Nhà lý luận LX Alexander Yakovlev:

Nước Nga và định mệnh Á-Âu:

Trước Gorbachev, lãnh đạo an ninh Liên Xô Andropov ‘từng muốn cải cách’

Covid-19 và thuyết ‘Liên Xô bất tử’:

Vì Sao Mỹ Dừng Kế Hoạch Tấn Công Hạt Nhân Liên Xô? / 2023

Kế hoạch tấn công chớp nhoáng toàn cầu từ xa của Mỹ.

Tài liệu này viết rằng, Washington đã lên kế hoạch sử dụng vũ khí hạt nhân để tấn công Liên Xô và phá hủy 70% tiềm năng công nghiệp của Liên Xô cũng như khoảng 70 triệu dân thường của đất nước.

Tuy nhiên cuối cùng kế hoạch này đã không được thực hiện. Để tìm hiểu về việc tại sao cuộc tấn công này không diễn ra, hãng thông tấn liên bang FAN đã có cuộc phỏng vấn với chuyên gia quân sự Alexei Leonkov.

Ông cho biết rằng, nguyên nhân khiến Hoa Kỳ không thực hiện kế hoạch này là do những thành quả mà Liên Xô đã đạt được trong lĩnh vực lên lửa đạn đạo liên lục địa và việc thử nghiệm thành công bom nhiệt hạch.

Việc Liên Xô thành công trong các lĩnh vực này đã buộc người Mỹ phải tin rằng, các tên lửa loại megaton của Liên Xô đủ khả năng tấn công bất kỳ mục tiêu nào trên lãnh thổ Hoa Kỳ và có thể hủy diệt đất nước này. Do đó Hoa Kỳ đã không dám thực hiện kế hoạch của họ.

Tuy nhiên chuyên gia Leonkov cho rằng, người Mỹ không vì thế mà từ bỏ ý định của họ, cho đến ngày nay họ vẫn không ngừng nỗ lực để tìm cách tiêu diệt Nga. Điều này được chứng minh bằng học thuyết hạt nhân mới của Mỹ và chiến lược thực hiện cuộc tấn công chớp nhoáng toàn cầu của họ.

Ngoài ra những động thái của Mỹ và các nước NATO như thành lập các lực lượng phản ứng nhanh và áp sát biên giới Nga, đặc biệt gần đây họ tuyên bố thành lập đội quân “4×30” (30 tiểu đoàn cơ giới hóa, 30 phi đội và 30 tàu chiến sẵn sàng triển khai trong thời gian 30 ngày hoặc ít hơn) đã chứng tỏ sự không thân thiện của người Mỹ.

Theo Leonkov, thực tế chiến lược tấn công chớp nhoáng toàn cầu của Mỹ là nhằm vào Nga, họ sẽ sử dụng tên lửa để loại bỏ tiềm năng hạt nhân của Nga, cũng như chống lại các cuộc tấn công đáp trả từ phía Nga.

Tuy nhiên ông Leonkov tin rằng, với những gì đang diễn ra như hiện nay Mỹ khó có thể hoàn thành được mục tiêu này. Trong trường hợp cần thiết Nga hoàn toàn đủ khả năng tấn công nước Mỹ, chuyên gia này khẳng định.

Ông nhắc lại về những loại vũ khí có một không hai trên thế giới hiện nay mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề cập trong thông điệp liên bang của mình hôm 1/3/2018. Với những vũ khí này chắc chắn các hệ thống phòng thủ của Mỹ sẽ không thể đánh chặn chúng.

Người Mỹ đã luôn tìm mọi cách để chống lại Nga, họ thực hiện nhiều chính sách chống Nga, phát triển nhiều loại vũ khí để chống Nga nhưng cuối cùng họ đã thất bại. Không chỉ có vũ khí tấn công hiện đại, những hệ thống phòng thủ của Nga cũng có khả năng vượt trội hơn hẳn của Mỹ.

Những thành công của Nga trong lĩnh vực vũ khí quân sự những năm gần đây như cái tát vào mặt đối với Mỹ. Nó đã và đang làm cho sự hung hăng của người Mỹ giảm dần, chuyên gia này kết luận.