Top 3 # Xem Nhiều Nhất Vì Sao Miền Trung Hay Ngập Lụt Mới Nhất 2/2023 # Top Like | Cuocthitainang2010.com

Nguyên Nhân Nào Khiến Đô Thị Miền Trung Ngập Lụt Nghiêm Trọng?

Người miền Trung bao đời nay đã quen với lũ lụt, và đúc kết thành câu ca dao “Ông tha, mà bà chẳng tha. Làm cho cái lụt hai ba tháng mười”. Nghĩa là đến 23 tháng mười âm lịch sẽ là đợt lụt cuối cùng của mỗi năm. Thế nhưng…

Thế nhưng, bây giờ đã bước qua tháng 11 âm lịch, mà nhiều đô thị miền Trung vẫn tứ bề nước lụt. Ngoài ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thì còn nguyên nhân nào khiến thảm trạng ấy liên tiếp xảy ra ở Đà Nẵng, Quảng Nam và vài tỉnh khác không?

Ngập lụt tại TP Đà Nẵng

Sau khi người dân của “thành phố thông minh” Sài Gòn khốn đốn vì ngập lụt, thì đến người dân của “thành phố đáng sống” Đà Nẵng bì bõm vì ngập lụt. Hai ngày 9 và 10 tháng 12, thành phố Đà Nẵng đã ngập lụt trên diện rộng. Các phương tiện giao thông gần như tê liệt, và người dân có thể ngồi nhà để vớt những con cá theo nước tràn vào từng ngõ ngách.

Ông Mai Mã – Giám đốc Công ty Thoát nước và xử lý nước thải Đà Nẵng cho rằng, “thành phố đáng sống” bị ngập do đô thị này chỉ chịu được lượng mưa 100 mm. Đây là một ý kiến chủ quan, bởi lẽ cả trăm nay Đà Nẵng không hề có chuyện bị ngập vì mưa. Kiến trúc sư Hồ Duy Diệm phân tích: “Quy hoạch của Đà Nẵng có nhiều sai lầm dẫn đến sự cố ngập nước như vừa qua. Thứ nhất, vùng chứa nước tự nhiên của Đà Nẵng là phía Nam sông Cẩm Lệ thuộc phường Hòa Xuân, Hòa Quý không còn.

Trước đây, vùng này là vùng đồng ruộng, thấp hơn so với độ cao của TP Đà Nẵng và là nơi chứa nước khi mưa lớn. Nay thành phố quy hoạch, đắp toàn bộ khu vực này cao hơn mặt bằng của thành phố để làm khu đô thị. Dù toàn Đà Nẵng ngập vào ngày 9/12 nhưng Khu đô thị sinh thái Hòa Xuân không ngập, chứng tỏ hồ chứa nước đó không còn nữa và toàn bộ nước dồn về thành phố theo nguyên tắc “nước chảy chỗ trũng”…. Sai lầm của Đà Nẵng là đắp ruộng Hòa Xuân, Hòa Quý và cả Hòa Liên ven sông Trường Định khiến cho nước không thoát được.

Thêm nữa, bên trong Đà Nẵng không còn hồ chứa nước, không còn công viên, mảnh vườn mà thay vào đó là bê – tông hóa, nước đổ xuống nền bê – tông không ngấm xuống đất”. Rõ ràng, với tốc độ phát triển đô thị nhanh chóng và thiếu khoa học trong suốt một thập niên qua, Đà Nẵng đã phải trả giá. Đà Nẵng chỉ tăng trưởng hệ thống nhà cửa, hệ thống biệt thự và hệ thống du lịch mà không phát triển hệ thống thủy lợi.

Sau khi Đà Nẵng hứng chịu đợt ngập lụt kinh hoàng, thì Quảng Nam cũng lâm vào hoàn cảnh tương tự. Thành phố Tam Kỳ và nhiều huyện khác của Quảng Nam như Thăng Bình, Quế Sơn, Phù Ninh đều lênh láng nước. Đây là một trận ngập lụt mà người dân Quảng Nam chưa từng chứng kiến.

Sự vật vã trong nước ngập, đã và đang gây bấn loạn cho nhiều đô thị miền Trung. Lượng mưa ở các tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định cũng rất lớn, mà theo giải thích của TS Hoàng Phúc Lâm – Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trung ương: “Do có sự kết hợp của 3 nhân tố gây mưa to đến rất to là gió đông bắc tầng thấp, địa hình và gió đông đến đông nam trên cao bổ sung thêm hơi ẩm”. Mùa mưa bão năm nay chưa hề có dấu hiệu kết thúc, vì vậy nỗi âu lo ngập lụt ở miền Trung vẫn ám ảnh từng khu phố, từng ngôi nhà, từng số phận.

Người miền Trung bao đời nay đã quen với lũ lụt, thế nhưng diễn biến gần đây của khí hậu đã nằm ngoài khả năng tiên liệu và chống chọi của họ. Cứ mưa to thì ngập nước là một chuyện phi lý. Bởi lẽ, miền Trung có địa hình đa dạng được kết hợp núi, sông và biển. Thử hỏi, nếu những cánh rừng đầu nguồn không bị tàn phá, thì có ngập lụt như vậy không? Thử hỏi, đừng san lấp sao hồ để làm công trình xây dựng, thì có ngập lụt như vậy không? Nhà cửa cứ được quy hoạch để mọc lên khắp nơi, mà hệ thống thoát nước không đảm bảo thì tránh sao được ngập lụt thường xuyên.

Ngập lụt tại Quảng Nam

Biến đổi khí hậu là thiên tai, nhưng ngập lụt ở những đô thị miền Trung không thể loại trừ yếu tố nhân tai. Thiên tai thì đành chịu, nhưng nhân tai không lẽ cũng nhắm mắt làm ngơ? Ngập lụt, không chỉ gây thiệt hại về tài sản, mà còn đe doạ tính mạng của người dân. Vì vậy, đã đến lúc phải tìm ra giải pháp hữu hiệu cho vấn nạn ngập lụt ở miền Trung. Nếu cứ nhắm mắt lao theo mô hình tăng trưởng bằng cách đô thị hóa cấp tập, thì hậu quả không thể nào lường hết được!

Cơn mưa dẫn đến ngập lụt trắng trời ở Đà Nẵng và Quảng Nam vừa qua, đã chứng minh rằng những đô thị ở miền Trung cũng đang vướng mắc về hệ thống thoát nước như Sài Gòn. Đô thị phát triển để người dân tập trung lại mưu cầu cuộc sống văn minh, chứ không phải để ngao ngán ngập lụp leo thang.

TS. Nguyễn Minh Hòa, một chuyên gia về đô thị, góp ý: “Có lẽ đến lúc chúng ta cần nghiêm túc nghĩ đến một hệ thống chứa nước dưới lòng đất như của Tokyo, có thể không lớn bằng thì cũng cỡ 1/2 hay 1/3. Việc chống ngập lẻ mẻ, manh mún như nông dân đắp bờ như hiện nay vừa tốn kém tiền bạc, gây phiền phức cho đời sống cư dân mà hiệu quả quá thấp, chẳng thà tốn một lần cho đáng nhưng mang lại tương lai tốt đẹp cho con cháu mai sau…”.

Một hệ lụy kéo theo của ngập lụt là chất lượng đường sá xuống dốc rất nhanh. Sau mỗi đợt ngập lụt là bao nhiêu tuyến giao thông xuất hiện ổ gà, ổ voi chằng chịt. Do đó, cần nhanh chóng quy hoạch lại hệ thống thoát nước cho các đô thị. Bởi lẽ, Việt Nam là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng biến đổi khí hậu nặng nề nhất, những cơn mưa dai dẳng vẫn tiếp tục đổ một lượng nước lớn xuống đô thị miền Trung gây ngập lụt triền miên.

TUY HÒA

(Kiến thức gia đình số 51)

Miền Trung Ngập Lụt Trên Diện Rộng Có Phải Do Thủy Điện Xả Lũ?

Tại cuộc họp ứng phó với bão số 6 và mưa lớn do Ban chỉ đạo trung ương về phòng chống thiên tai diễn ra ngày 11-10, đại tá Nguyễn Hữu Hùng – phó chánh văn phòng Ủy ban quốc gia về ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm cứu nạn – cho rằng dù mưa lớn nhưng hiện nay các hồ chứa, hồ thủy điện ở khu vực miền Trung vẫn còn dung tích để cắt lũ.

Tuy nhiên, việc điều tiết xả lũ vừa qua gây nên ngập lụt, nhiều nơi bị ảnh hưởng là do xả lũ . Do đó, ông Hùng đề nghị phải xả lũ theo đúng quy trình và có thông báo để an toàn, báo động cho người dân và các lực lượng đang tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ.

Đại diện Bộ Công thương cho biết bộ nhận định đặc điểm đợt mưa lũ này tập trung ở đồng bằng ven biển và vùng trung du các tỉnh Trung Bộ. Còn khu vực giúp các hồ tích được nước ở vùng núi thì không giữ được nước nên mưa lúc nào xuống lúc đó. Vì thế Bộ Công thương cùng các tỉnh cố gắng điều hành các hồ để vừa đảm bảo không ngập lụt ở hạ du vừa đảm bảo vận hành đúng theo mùa lũ.

“Nhận định thủy điện xả lũ gây ngập lụt là chưa toàn diện, không đúng” – đại diện bộ Công thương phản ứng.

Theo đại diện Bộ Công thương, các hồ thủy điện xả lũ căn cứ vào lượng mưa lũ về và vận hành theo đúng thời gian mùa lũ để làm sao đảm bảo an toàn.

“Ví dụ hồ thủy điện Bình Điền (tỉnh Thừa Thiên Huế), lưu lượng về chỉ 700m 3/s, nhưng xả 1.500m 3 để đón lũ. Hồ thủy điện Hương Điền chúng tôi luôn phải giữ dưới mực nước dâng bình thường 58m. Hồ thủy điện A Vương (tỉnh Quảng Nam) cương quyết đảm bảo mực nước nhỏ hơn 380m, hiện đang duy trì 373m.

Tại thủy điện Quảng Trị, chúng tôi duy trì ở ngưỡng 477,5m, dưới ngưỡng dâng bình thường là 480m. Chúng tôi vẫn vận hành như vậy để có dư địa cho các đợt mưa lũ sau” – đại diện Bộ Công thương giải thích.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết khu vực miền Trung có hai hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn (Quảng Nam) và sông Hương (Huế) rất quan trọng trong việc điều tiết, vận hành xả lũ.

“Ngày đêm chúng tôi cập nhật, tính toán để vận hành. Chúng tôi phải tính toán làm sao để chấp nhận ở một thời điểm nếu nước hạ du cho phép thì sẽ xả ngay. Để có dung tích dự phòng đón lũ. Đây là nguyên tắc vận hành” – ông Hiệp nói

Tuy nhiên, theo ông Hiệp, các hồ chứa, hồ thủy điện trên hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn và sông Hương thông tin chưa đầy đủ tới Ban chỉ đạo để tính toán vận hành.

“Một số hồ như Tả Trạch, Hương Điền, Bình Điền (Thừa Thiên Huế) chưa có trên hệ thống theo dõi. Hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn các hồ thủy điện Sông Tranh, A Vương… cũng không có.

Nếu có số liệu trên bản đồ thì có thể tính toán vận hành ngay trong thời gian ngắn. Nếu không có sẽ rất khó trong công tác tính toán, vận hành xả lũ. Công tác vận hành xả lũ trong 5-10 ngày tới đóng vai trò quyết định” – ông Hiệp nói.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho rằng mưa lũ còn diễn biến phức tạp ở miền Trung, đặc biệt các hồ lớn hết sức lưu ý, Ban chỉ đạo và Bộ Công thương phải tập trung điều hành xả lũ khoa học, nhuần nhuyễn và có thực tiễn, nếu chủ quan là “gay”.

“Công tác vận hành liên hồ chứa tại các tỉnh miền Trung từ Quảng Bình đến Quảng Nam cần đặc biệt chú ý điều hành, điều tiết, cắt lũ phải điều hành rất ‘nghệ thuật’. Thảm họa hay không là công tác điều hành, vận hành ở các trục hồ rất lớn” – ông Cường nhấn mạnh.

Vì Sao Bão Hay Đổ Bộ Vào Các Tỉnh Miền Trung?

Từ xưa dân gian đã có những nhắc nhở, cảnh báo cho các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra mưa bão, lũ từ đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm qua câu nói: “Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”.

Thực tế cho thấy, miền Trung luôn là điểm đến của nhiều cơn bão, đã có những cơn bão lớn tàn phá khiến người dân chịu nhiều thiệt hại về người cũng như của. Vậy vì sao bão hay đổ bộ vào các tỉnh miền Trung?

Hiện nay, theo thông tin từ Cơ quan khí tượng, cơn bão số 3 (có tên quốc tế là Sơn Tinh), mạnh cấp 8 sẽ đổ bộ vào các tỉnh từ Hải Phòng đến Hà Tĩnh vào tối 18/7.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn Quốc gia, đêm nay và ngày mai bão số 3 di chuyển rất nhanh theo hướng tây, mỗi giờ đi được khoảng 35 km. Sáng18/7, bão số 3 sẽ đi vào vịnh Bắc Bộ. Chiều tối cùng ngày, vùng tâm bão sẽ đổ bộ vào các tỉnh từ Hải Phòng đến Hà Tĩnh.

Đến 19h ngày 18/7, vị trí tâm bão ở ngay trên đất liền khu vực nam đồng bằng Bắc Bộ và các tỉnh Bắc Trung Bộ. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (60-75 km/h), giật cấp 10. Phạm vi gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 trở lên khoảng 80 km tính từ vùng tâm bão.

Cơ quan khí tượng cũng cho hay do ảnh hưởng của bão Sơn Tinh, ở khu vực bắc Biển Đông (bao gồm cả vùng biển quần đảo Hoàng Sa) có mưa dông mạnh; gió bão mạnh cấp 8, giật cấp 10.

Theo khảo cứu chuyên biệt về bão miền Trung, có rất nhiều nguyên nhân từ chủ quan và khách quan dẫn đến việc miền Trung trở thành trung tâm hứng chịu những cơn bão lớn.

Hướng di chuyển của bão số 3 (Nguồn ảnh: NCHMF)

Bão thường hình thành gần đường xích đạo và có khuynh hướng đi về 2 cực của trái đất, càng đi xa vận tốc càng lớn nên ở vùng gần đường xích đạo thường ít chịu ảnh hưởng từ những cơn bão.

Trên thực tế, bão là một cách “xả nhiệt” cho đại dương. Hầu hết các cơn bão thường đi men theo rìa các áp cao và chịu lực hút từ các vùng áp thấp. Ở nước ta, những tháng mặt nước biển chứa nhiều năng lượng nhất (tháng 7,8,9) rãnh thấp thường nằm vắt ngang miền Trung nên bão cũng thường theo đường đó mà đi.

Hay nói một cách dễ hiểu nhất, miền Trung là tỉnh thành có thời tiết khắc nghiệt khi phải hứng chịu gió phơn Tây Nam. Gió này mang hơi ẩm nhiều (do đi qua biển Ấn Độ Dương), nên thường gây ra mưa.

Do bị gió phơn ảnh hưởng, nên khi bão hình thành ở biển Đông, sẽ bị gió đẩy lên trên phía bắc. Càng về các tháng sau gió càng yếu nên bão có xu hướng dịch chuyển dần về các tỉnh miền Trung.

Chính vì vậy, hàng năm những trận bão biển và gió mùa Đông Bắc thường gây nên những trận mưa lớn ở miền Trung.

Mùa mưa bão thường kéo dài từ tháng 7 đến tháng 11, trung bình mỗi năm có 5 – 8 cơn bão đổ bộ vào nước ta.

Theo thống kê, trong những năm 2006 – 2017, miền Trung đã chịu ảnh hứng của 7 cơn bão lớn, nhiều đợt áp thấp nhiệt đới và hàng chục đợt gió mùa Đông Bắc.

Những cơn bão biển và áp thấp nhiệt đới này thường xuất phát từ các nước trong khu vực như Phillipines, Trung Quốc… Sau 3, 4 ngày di chuyển thì nó đến bờ biến nước ta.

Đa số các tỉnh miền Trung khi bão đổ bộ vào thường gây ra tình trạng lũ lụt trên diện rộng. Điều này phần lớn do địa hình các tỉnh miền Trung có đường bờ biển kéo dài, đồng bằng hẹp. Nơi đây còn có hệ thống sông ngòi, kênh rạch rất chằng chịt.

Điều đáng nói, sông, suối nhiều nhưng chiều dài các sông đa số ngắn và có độ dốc lớn. Lưu vực các sông thường là đồi núi nên nước mưa đổ xuống rất nhanh. Các cửa sông lại hay bị bồi lấp làm cản trở việc thoát lũ cho vùng đồng bằng.

Chính vì vậy mưa bão, lũ lụt ở miền Trung thường gây thiệt hại nặng nề khiến nhà cửa bị cuốn trôi, mùa màng bị thiệt hại.

Do vậy, để giảm thiểu thiệt hại mưa lũ sao bão mà cụ thể là cơn bão số 3 đang sắp di chuyển vào, các cấp chính quyền, người dân cần chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục thiệt hại do mưa bão lũ.

Video: Bão số 3 Sơn Tinh di chuyển rất nhanh (Nguồn: VTC14)

Lý Giải Nguyên Nhân Lũ Lụt Ở Miền Trung

Một phần đường Hồ Chí Minh tại Quảng Bình đã bị ngập

Điểm qua lại các trận lụt lớn gần như nhấn chìm khu vực đồng bằng miền Trung như trận lụt các năm: 1952, 1964, 1980, 1983, 1990, 1996, 1998, 1999, 2001, 2003… có lúc xảy ra lũ chồng lên lũ như các đợt lũ tháng 11, 12 năm 1999.

Những ngày qua, lượng mưa ở các tỉnh đang ở mức báo động. Như tại Hà Tĩnh, khoảng 17h ngày 14/10, thủy điện Hố Hô ở địa phận giáp ranh giữa Quảng Bình và huyện Hương Khê xả nước khiến người dân gần 10 xã vùng hạ du phải đánh kẻng chạy lũ, leo nóc nhà tránh lũ cả đêm. Tuyến quốc lộ 15A nối thành phố Hà Tĩnh lên Hương Khê bị nước lũ chia cắt hoàn toàn… Khoảng 23h ngày 14/10, tại địa phận các xã Hương Đô, Hương Giang , Hương Bình bị nước nhấn chìm, khiến dân cư ở đây trắng đêm chạy lũ. Đến sáng ngày 15/10, gần 2/3 số nhà trên địa bàn huyện Hương Khê bị nước lũ dâng ngang nóc.

Còn tại Quảng Bình, tính đến 11 giờ ngày 14/10, tổng lượng mưa phổ biến từ 150-300 mm; lũ trên các sông vẫn đang lên. Mực nước sông Kiến Giang tại thị trấn Kiến Giang (huyện Lệ Thủy) là 11.17m trên báo động II là 0.17m; sông Nhật Lệ tại thành phố Đồng Hới 1.38m trên báo động II là 0.38m. Mưa lớn liên tục đã khiến 45 nhà dân ở thôn Phú Nhiêu, xã Thượng Hóa (huyện Minh Hóa) bị ngập, nơi ngập sâu nhất khoảng 2,5m. Nhiều địa phương, tuyến đường trong toàn tỉnh ngập sâu trong nước, giao thông bị tê liệt hoàn toàn.

Tại huyện Minh Hóa, đất đá sạt lở đường giao thông ở thôn Phù Nhiêu, xã Thượng Hóa; đường Hồ Chí Minh Đông đoạn bắc đèo Đá Đẻo (Km 909 – 911) nước ngập sâu 0,8m gây tắc đường; đường vào bản đồng bào Rục bị ngập và chia cắt. Mưa lớn gây ngập nặng và chia cách tại các xã Tân Hóa, ngầm tràn nối xã Tân Hóa với Minh Hóa,cầu tràn Kim Bảng (xã Minh Hóa), đường tỉnh 559B Km 42+10, xã Hóa Sơn, thị trấn Quy Đạt, Quốc lộ 12A, Km 68+800. Mưa lớn và liên tục suốt hai ngày qua khiến nhiều xã, thôn, bản tại các huyện Minh Hóa, Tuyên Hóa, Bố Trạch, Lệ Thủy, Quảng Ninh, Quảng Trạch… ngập sâu (trung bình từ 1m-2.8m) và bị chia cách, có nơi bị cô lập.

Theo các chuyên gia đài khí tượng, nguyên nhân là do ảnh hưởng bởi hình thế thời tiết điển hình của mùa bão lũ miền Trung: phía Bắc có không khí lạnh từ lục địa Trung Quốc tăng cường, phía Nam là rãnh thấp đi qua nam Trung Bộ nối với một vùng áp thấp hình thành ngay trên vùng biển ngoài khơi rồi di chuyển dọc theo ven biển miền Trung. Hoàn lưu của áp thấp bao trùm cả các khu vực từ bắc Trung Bộ cho đến Nam Bộ, với các khối mây dày đặc có dạng xoáy thuận rất rõ. Hình thế thời tiết này thể hiện từ mặt đất lên đến độ cao gần 6.000m.

Đặc biệt, khi vùng áp thấp di chuyển lên vùng biển ngoài khơi các tỉnh Quảng Nam – Quảng Ngãi thì đã có vùng mây đối lưu rất mạnh ngay trên khu vực bắc đèo Hải Vân, mưa như trút nước cả ngày đêm. Hiện nay, vị trí trung tâm vùng áp thấp đi sâu vào đất liền nên vẫn còn gây mưa lớn trên khu vực này. Do vậy tình hình lũ vùng hạ lưu sông Ngàn Sâu, sông La và các sông ở Quảng Bình khả năng tiếp tục lên, các sông ở Quảng Trị vẫn còn dao động ở mức cao. Do mưa lớn liên tục và rừng đầu nguồn bị tàn phá nghiêm trọng nên khó tránh khỏi lũ quét và sạt lở đất ở vùng núi, ngập sâu ở vùng trũng, nhất là vùng hạ lưu các sông từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị.

Với địa hình từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế có núi cao, các sông ngắn có hướng chủ yếu Tây Bắc – Đông Nam, đổ ra biển, lưu vực nhỏ, lòng sông hẹp và có độ dốc lớn, nên với lượng mưa lớn như vậy trút xuống là có lũ lớn, lũ lên rất nhanh.

Do vậy, khi có bão ảnh hưởng trực tiếp, hoặc do áp thấp nhiệt đới, dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với không khí lạnh và gió mùa đông bắc tràn về, thì dải đất hẹp miền Trung thường xảy ra mưa lớn. Mưa càng kéo dài nhiều ngày thì lũ càng lớn. Khi những trận mưa từng đợt liên tiếp trên lưu vực sông, sẽ làm cho nước sông từng đợt nối tiếp nhau dâng cao, tạo ra những trận lũ trong sông, suối. Vào các tháng mùa mưa có các trận mưa lớn, cường độ mạnh, nước mưa tích lũy nhanh, nếu đất tại chỗ đã no nước thì nước mưa đổ cả vào dòng chảy, dễ gây ra lũ. Khi lũ lớn, nước lũ tràn qua bờ sông, chảy vào những chỗ trũng và gây ra ngập lụt trên một diện rộng.

HUYỀN NHUNG