Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Toán Thcs: Hai Xu Hướng Dạy Học Có Hiệu Quả

--- Bài mới hơn ---

  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Ngữ Văn.doc
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ngữ Văn Ở Trường Thpt Ngô Sĩ Liên
  • Luận Văn Tiểu Luận Vận Dụng Mối Quan Hệ Vật Chất
  • Sử Dụng Bản Đô Tư Duy Trong Đổi Mới Ppdh Môn Ngữ Văn Thcs
  • Skkn Kinh Nghiệm Dạy Học Ngữ Văn Thcs Theo Phương Pháp Đổi Mới_2
  • Để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên (GV) cần kế thừa và phát huy các mặt tích cực trong phương pháp truyền thống (thuyết trình, đàm thoại, trực quan…), đồng thời mạnh dạn áp dụng các xu hướng dạy học hiện đại. Hai xu hướng dạy học phát hiện – giải quyết vấn đề (GQVĐ) và dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ được vận dụng rộng rãi và có hiệu quả, thích hợp với định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. Dạy học phát hiện và GQVĐ

    Nêu và GQVĐ là một trong những phương pháp dạy học được vận dụng nhiều và có hiệu quả tốt trong quá trình dạy học, đặc biệt là trong xu hướng dạy học hiện đại. Bởi, việc dạy học GQVĐ rất có ý nghĩa trong việc phát huy tư duy độc lập sáng tạo của người học. Qua thực tiễn vận dụng phương pháp dạy học nêu và GQVĐ, chúng tôi thấy có hai dạng thức khác nhau (mỗi dạng thức đặc trưng với những hệ thống hành động của GV và HS riêng), đó là dạng thức trình bày nêu và GQVĐ; dạy học tìm tòi một phần.

    Thực chất của dạng thức trình bày nêu và GQVĐ là sau khi tạo ra những tình huống có vấn đề, GV nêu vấn đề và chỉ rõ logic của quá trình suy nghĩ GQVĐ. Theo đó, tri thức được trình bày không phải dưới dạng có sẵn mà là một sự mô phỏng và rút gọn quá trình khám phá thực sự. Như vậy sẽ gợi cho HS nhu cầu theo dõi logic của phần trình bày. Nếu có một bước nào đó trong phần trình bày của GV thiếu nhất quán hoặc thiếu cơ sở thì sẽ nảy sinh sự hoài nghi trong HS. Mặt khác, trong quá trình nghe một bài trình bày chặt chẽ HS có thể dự đoán được bước nghiên cứu tiếp theo hoặc xây dựng bước đó theo cách riêng của mình. Dạng thức này được vận dụng với những tình huống có vấn đề không vừa sức với HS. Nói cách khác, với dạng thức này, HS không hoàn thành tất cả các giai đoạn nghiên cứu tự học mà chỉ hoàn thành một phần của quá trình nghiên cứu tự học, vì vậy dạng thức này gọi là dạy học tìm tòi một phần.

    Thế nào là dạy học tìm tòi một phần? Đó là dạng thức GV lập kế hoạch từng bước cho nội dung nghiên cứu, lập kế hoạch cho quá trình này dễ hơn, còn HS thì tự lực nghiên cứu một phần của vấn đề, những nội dung vừa sức trong vấn đề tự học. Phương pháp tìm tòi một phần được thực hiện như sau: Nếu HS không giải quyết được vấn đề nghiên cứu thì GV cần hướng dẫn xây dựng vấn đề nghiên cứu khác hẹp hơn hoặc chia nhỏ vấn đề nghiên cứu thành những vấn đề nhỏ hơn dễ giải quyết hơn. Mà giải quyết vấn đề nhỏ xem như giải quyết được các vấn đề cơ bản.

    Phương pháp tìm tòi một phần còn được thể hiện qua đàm thoại có tính chất phát kiến. Đàm thoại phát kiến là hệ thống câu hỏi do GV xây dựng sao cho các câu hỏi sau được suy ra từ câu hỏi trước để việc đặt nó trong cuộc đàm thoại là có lý do, đồng thời tất cả các câu hỏi gợi mở đó tập hợp lại có thể giải quyết được một vấn đề nào đó trong nội dung tự học. Và điều chủ yếu là làm sao cho đa số câu hỏi hợp thành giải quyết những vấn đề nhỏ để đi đến lời giải cho vấn đề nghiên cứu. Với đàm thoại phát kiến, yêu cầu câu hỏi phải rõ ràng logic chặt chẽ. Tuy nhiên, phương pháp tìm tòi một phần vẫn không đảm bảo cho HS năng lực GQVĐ trọn vẹn.

    Người GV có vai trò như thế nào trong việc điều động nhóm? Trước hết GV phải là người điều động các nhóm nhỏ làm việc, theo dõi quan sát hoạt động công việc của từng nhóm đồng thời phát hiện được các sai lầm mà từng nhóm mắc phải. Bên cạnh việc đưa ra câu hỏi bổ sung, GV nên tóm tắt, tổng hợp và nhắc lại các ý kiến đã trình bày trước đó. Tùy theo nhu cầu và mục tiêu mà GV có thể chọn các phương tiện phù hợp như bài kiểm tra trắc nghiệm ngắn, giải quyết bằng một tình huống, xem tài liệu trực quan, tài liệu thu thập trên mạng internet… không ngoài mục đích làm cho tiết học sinh động và không nhàm chán.

    (GV bộ môn toán Trường THCS Châu Văn Liêm, Q.Phú Nhuận)

    Thực chất của dạng thức trình bày nêu và GQVĐ là sau khi tạo ra những tình huống có vấn đề, GV nêu vấn đề và chỉ rõ logic của quá trình suy nghĩ GQVĐ.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Đại Số Ở Trường Thcs
  • Luận Văn Đề Tài Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Đạo Đức Ở Lớp 2
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Đạo Đức Lớp 2
  • Chuyên Đề Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Âm Nhạc Thcs Chuyen De Am Nhac Thcs Doc
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Âm Nhạc Trong Trường Thcs
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

    --- Bài mới hơn ---

  • Đổi Mới Dạy Học Ngữ Văn: Phác Thảo Chương Trình Ngữ Văn Theo Định Hướng Phát Triển Năng Lực (Pgs.ts. Bùi Mạnh Hùng)
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm: Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ngữ Văn Bằng Bản Đồ Tư Duy
  • Sự Cần Thiết Phải Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy
  • Bài 1: Tiên Phong Trong Đổi Mới Dạy Học
  • Cách Mạng Công Nghiệp Lần Thứ 4 Và Phương Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Các Nhà Trường Quân Đội Hiện Nay
  • CHUYÊN ĐỀ 2:

    “MỘT SỐ VẤN ĐỀ

    VỀ ĐỔI MỚI

    PHƯƠNG PHÁP

    DẠY HỌC”

    MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐỔI

    MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

    BÀI 1: TỔNG QUAN

    VỀ ĐỔI MỚI

    PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

    BÀI 2: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

    TÍCH CỰC

    BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

    Căn cứ vào tính chất hoạt động nhận thức của HS

    – Vấn đáp tái hiện

    – Vấn đáp giải thích minh hoạ

    – Vấn đáp tìm tòi

    Xét chất lượng câu hỏi về mặt yêu cầu năng lực nhận thức

    – Loại câu hỏi có yêu cầu thấp, đòi hỏi khả năng tái hiện kiến thức, nhớ lại và trình bày lại điều đã học

    – Loại câu hỏi có yêu cầu cao đòi hỏi sự thông hiểu, kĩ năng phân tích, tổng hợp, so sánh., thể hiện được các khái niệm, định lí.

    b.Quy trình thực hiện

    Trước giờ học:

    – Bước 1: Xác định mục tiêu bài học và đối tượng dạy học. Xác định các đơn vị kiến thức kĩ năng cơ bản trong bài học và tìm cách diễn đạt các nội dung này dưới dạng câu hỏi gợi ý, dẫn dắt HS.

    – Bước 2: Dự kiến nội dung các câu hỏi, hình thức hỏi, thời điểm đặt câu hỏi , trình tự của các câu hỏi. Dự kiến nội dung các câu trả lời của HS, các câu nhận xét hoặc trả lời của GV đối với HS.

    – Bước 3: Dự kiến những câu hỏi phụ để tuỳ tình hình từng đối tượng cụ thể mà tiếp tục gợi ý, dẫn dắt HS.

    Trong giờ học

    Bước 4: GV sử dụng hệ thống câu hỏi dự kiến (phù hợp với trình độ nhận thức của từng loại đối tượng HS) trong tiến trình bài dạy và chú ý thu thập thông tin phản hồi từ phía HS.

    Sau giờ học

    GV chú ý rút kinh nghiệm về tính rõ ràng, chính xác và trật tự logic của hệ thống câu hỏi đã được sử dụng trong giờ dạy.

    2/ DẠY HỌC PHÁT HIỆN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

    Bản chất:

    Dạy học giải quyết vấn đề dựa trên cơ sở lý thuyết nhận thức. Giải quyết vấn đề có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát triển tư duy và nhận thức của con người. „Tư duy chỉ bắt đầu khi xuất hiện tình huống có vấn đề” (Rubinstein).

    DHGQVĐ là một QĐ DH nhằm phát triển năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề của học sinh. Học sinh được đặt trong một tình huống có vấn đề, thông qua việc giải quyết vấn đề giúp học sinh lĩnh hội tri thức, kỹ năng và phương pháp nhận thức.

    b. Quy trình thực hiện:

    Vấn đề

    I) Nhận biết vấn đề

    Phân tích tỡnh hu?ng

    Nh?n bi?t, trình bày v?n d? c?n gi?i quy?t

    II) Tìm cỏc phuong ỏn giải quyết

    So s¸nh víi c¸c nhiÖm vô ®· gi¶i quyÕt

    T×m c¸c c¸ch gi¶i quyÕt míi

    Hệ thèng ho¸, s¾p xÕp c¸c ph­¬ng ¸n gi¶i quyÕt

    III) Quyết định phương án (gi¶i quyÕt VĐ)

    Ph©n tÝch các phương án

    §¸nh gi¸ các phương án

    QuyÕt ®Þnh

    Gi?i quyết

    VẬN DỤNG DH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

    b. ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA PPDH

    hợp tác trong nhóm nhỏ

    c. Một số lưu ý

    Chỉ những hoạt động đòi hỏi sự phối hợp của các cá nhân để nhiệm vụ hoàn thành nhanh chóng hơn, hiệu quả hơn hoạt động cá nhân mới nên sử dụng phương pháp này.

    Tạo điều kiện để các nhóm tự đánh giá lẫn nhau hoặc cả lớp cùng đánh giá.

    Không nên lạm dụng hoạt động nhóm và cần đề phòng xu hướng hình thức (tránh lối suy nghĩ: đổi mới PPDH là phải sử dụng hoạt động nhóm).

    Tuỳ theo từng nhiệm vụ học tập mà sử dụng hình thức HS làm việc cá nhân hoặc hoạt động nhóm cho phù hợp.

    4. DẠY HỌC TRỰC QUAN

    a. Quy trình thực hiện

    – GV treo những đồ dùng trực quan hoặc giới thiệu về các vật dụng thí nghiệm, các thiết bị kỹ thuật…Nêu yêu cầu định hướng cho sự quan sát của HS.

    – GV trình bày các nội dung trong lược đồ, sơ đồ, bản đồ… tiến hành làm thí nghiệm, trình chiếu các thiết bị kỹ thuật, phim đèn chiếu, phim điện ảnh…

    – Yêu cầu HS trình bày lại, giải thích nội dung sơ đồ, biểu đồ, trình bày những gì thu nhận được qua thí nghiệm hoặc qua những phương tiện kỹ thuật, phim đèn chiếu, phim điện ảnh.

    – Từ những chi tiết, thông tin HS thu được từ phương tiện trực quan, GV nêu câu hỏi yêu cầu HS rút ra kết luận khái quát về vấn đề mà phương tiện trực quan cần chuyển tải.

    b.ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA PP TRỰC QUAN

    c. Một số lưu ý khi sử dụng PP trực quan

    – Phải căn cứ vào nội dung, yêu cầu GD của bài học để lựa chọn đồ dùng trực quan tương ứng thích hợp.

    – Có PP thích hợp đối với việc sử dụng mỗi loại đồ dùng trực quan.

    – HS phải quan sát đầy đủ đồ dùng trực quan. Phát huy tính tích cực của HS khi sử dụng đồ dùng trực quan.

    – Đảm bảo kết hợp lời nói sinh động với việc trình bày các đồ dùng trực quan.

    – Tuỳ theo yêu cầu của bài học và loại hình đồ dùng trực quan mà có các cách sử dụng khác nhau.

    – Cần xác định đúng thời điểm để đưa đồ dùng trực quan.

    – Sử dụng các đồ dùng trực quan cần theo một quy trình hợp lí. Cần chuẩn bị câu hỏi/ hệ thống câu hỏi dẫn dắt HS quan sát và tự khai thác kiến thức.

    5. DẠY HỌC LUYỆN TẬP VÀ THỰC HÀNH

    a. Bản chất : Trong tài liệu

    b. QUY TRÌNH THỰC HIỆN:

    Xác định tài liệu cho luyện tập và thực hành

    Giới thiệu mô hình luyện tập hoặc thực hành

    Thực hành hoặc luyện tập sơ bộ

    Thực hành đa dạng

    Bài tập cá nhân

    c.ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA PP LUYỆN TẬP VÀ THỰC HÀNH

    d.Một số lưu ý khi sử dụng PP luyện tập, thực hành

    Các bài tập luyện tập được nhắc đi nhắc lại ngày càng khắt khe hơn, nhanh hơn và áp lực lên HS cũng mạnh hơn. Tuy nhiên áp lực không nên quá cao mà chỉ vừa đủ để khuyến khích HS làm bài chịu khó hơn.

    Thời gian cho luyện tập, thực hành cũng không nên kéo dài quá dễ gây nên sự nhạt nhẽo và nhàm chán.

    Cần thiết kế các bài tập có sự phân hoá để khuyến khích mọi đối tượng HS.

    Có thể tổ chức các hoạt động luyện tập, thực hành thông qua nhiều hoạt động khác nhau, kể cả việc tổ chức thành các trò chơi học tập.

    6. DẠY HỌC BẰNG TRÒ CHƠI

    Bản chất : (Trong tài liệu)

    Quy trình chọn trò chơi

    QUY TRÌNH PP TRÒ CHƠI

    Ví dụ về bản đồ tư duy

    b/Bản đồ tư duy giúp gì cho bạn?

    1.Sáng tạo hơn

    2.Tiết kiệm thời gian

    3.Ghi nhớ tốt hơn

    4.Nhìn thấy bức tranh tổng thể

    5.Tổ chức và phân loại suy nghĩ của bạn

    CÁC BƯỚC VẼ BĐTD ĐƠN GIẢN

    BƯỚC 3: Trong từ ng tiêu đề phụ, vẽ thêm các ý chính và các chi tiết hỗ trợ

    Một điều quan trọng cần nhớ là Sơ Đồ Tư Duy không phải dùng tóm tắt một chương sách. Sơ Đồ Tư Duy không chỉ bao hàm những ý chính mà còn chứa đựng tất cả những chi tiết hỗ trợ quan trọng khác. Thêm các chi tiết hỗ trợ phụ, bạn sẽ thấy.

    BƯỚC 4: Ở bước cuối cùng này, hãy để trí tư ởng tượng của bạn bay bổng. Bạn có thể thêm nhiều hình ảnh nhằm giúp các ý quan trọng thêm nổi bật, cũng như giúp lư u chúng vào trí nhớ của bạn tốt hơn.

    KẾT LUẬN

    TÙY TỪNG BÀI SỬ DỤNG BĐTD HỢP LÍ

    HÌNH ẢNH TỪ NGỮ TRUNG TÂM PHẢI PHÙ HỢP.

    CẤU TRÚC BĐTD HỢP LÍ

    MÀU SẮC PHÙ HỢP

    NHÌN TỔNG TỔNG THU HÚT ĐƯỢC NGƯỜI XEM.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Ngữ Văn Lớp 6 Trong Nhà Trường Thcs
  • Skkn Kinh Nghiệm Dạy Học Ngữ Văn Thcs Theo Phương Pháp Đổi Mới_2
  • Sử Dụng Bản Đô Tư Duy Trong Đổi Mới Ppdh Môn Ngữ Văn Thcs
  • Luận Văn Tiểu Luận Vận Dụng Mối Quan Hệ Vật Chất
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ngữ Văn Ở Trường Thpt Ngô Sĩ Liên
  • Xu Hướng Dạy Học Tích Hợp Đang Thịnh Hành Hiện Nay Là Gì?

    --- Bài mới hơn ---

  • Hiệu Quả Phương Pháp Dạy Học Tích Hợp
  • Phương Pháp Dạy Học Thực Hành
  • Lựa Chọn Phương Pháp Tổ Chức Dạy Học Thực Hành Nghề
  • Nội Dung Trong Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học
  • Dạy Học Toán Bằng Tranh Luận Khoa Học
  • Dạy học tích hợp là gì

    Khái niệm: Dạy học tích hợp là phương pháp định hướng trong đó giáo viên sẽ tổ chức và hướng dẫn cho học sinh biết cách tổng hợp lại những kiến thức, kỹ năng ở nhiều lĩnh vực khác nhau để có thể học tập một cách hiệu quả hơn.

    Đặc điểm: Việc dạy học tích hợp sẽ mang lại nhiều kiến thức, nhiều kỹ năng mới để giúp học sinh có thể tự giải quyết mọi vấn đề trong học tập và cả những vấn đề thực tiễn.

    Ý nghĩa:

    • Trong cuộc sống mỗi tình huống xảy ra đều có mối liên hệ nào đó với những tình huống khác. Chính vì vậy, việc phối hợp những kiến thức – kỹ năng của nhiều lĩnh vực lại với nhau sẽ có thể giúp bạn áp dụng và tự giải quyết vấn đề một cách tốt hơn.
    • Dạy học tích hợp giúp tăng khả năng sáng tạo của học sinh, giúp học sinh chủ động hơn trong việc học tập và xử lý tình huống. Ngoài ra còn giúp học sinh có thêm nhiều kỹ năng và kiến thức mới.
    • Dạy học tích hợp giúp người học có đầy đủ những phẩm chất và năng lực để giải quyết mọi vấn đề khó khăn khi gặp phải. Ngoài ra còn giúp giáo viên nhanh nhạy hơn trong việc xử lý những tình huống giáo dục một cách nhanh chóng và hiệu quả.

    Mục tiêu của phương pháp dạy học tích hợp

    Mục tiêu của phương pháp dạy học tích hợp (Nguồn: Internet)

    Hướng đến mục tiêu chung đó chính là tích hợp thêm nhiều môn học và kèm theo những kỹ năng – kiến thức thực tiễn vào quá trình truyền đạt kiến thức, giúp cho học sinh có thể phát triển trên mọi phương diện.

    Lợi ích và khó khăn của dạy học tích hợp

    Lợi ích và khó khăn của dạy học tích hợp (Nguồn: Internet)

    Lợi ích: Việc dạy học tích hợp sẽ mang lại nhiều lợi ích cho học sinh như:

    • Nội dung giảng dạy mang tính thực tiễn khách quan cao, giúp cho bài học trở nên sinh động khiến các em dễ tiếp thu bài hơn.
    • Với nội dung học thu hút và không gây cảm giác nhàm chán sẽ tạo cho các em học sinh có động lực sáng tạo, giúp phát triển tư duy hiệu quả.
    • Học sinh có thể vận dụng những kiến thức đã học để giải quyết những vấn đề trong học tập và ngoài đời sống.
    • Tiết kiệm thời gian học vì sẽ không cần phải học đi học lại một nội dung ở những môn khác nhau.
    • Không tạo áp lực trong những tiết học,
    • Dạy học tích hợp giúp các em chủ động hơn trong việc học.

    Khó khăn: Trong thời gian đầu áp dụng phương pháp sẽ gặp một số khó khăn như trục trặc về hệ thống giáo án và phương pháp truyền đạt. Giáo viên phải chịu sức ép khá lớn vì phải giảng dạy liên môn và phải giảng như thế nào để cho học sinh dễ tiếp thu nhất. Vì vậy dạy học tích hợp đòi hỏi giáo viên cần nắm vững những kiến thức chuyên môn.

    Giáo viên cần chuẩn bị gì?

    Giáo viên cần chuẩn bị gì? (Nguồn: Internet)

    Nghe có vẻ khá nghiêm trọng nhưng thực chất thì giáo viên cũng không cần trang bị thêm gì nhiều, vì thực tế giáo viên cũng chỉ dạy những môn học mà họ đã từng dạy qua rồi.

    Giáo viên sẽ được tham gia các khóa luyện tập về phương pháp và kỹ thuật giảng dạy tích hợp. Vận dụng kiến thức vào những công việc sau:

    • Xây dựng nội dung ngắn gọn để giảng dạy,
    • Xác định những nội dung cần nâng cao cho học sinh trong quá trình học,
    • Biên soạn những câu hỏi, bài tập để đánh giá năng lực học tập của học sinh trong suốt quá trình học tập,
    • Thiết kế nội dung học tập hấp dẫn để tránh gây cảm giác chán khi giảng dạy,
    • Tổ chức những buổi dự giờ từ đó có thể đánh giá và rút kinh nghiệm cho lần giảng tiếp theo tốt hơn.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Các Phương Pháp, Kĩ Thuật Dạy Học Tích Cực Sử Dụng Trong Nhà Trường Thcs
  • Phương Pháp Dạy Học Giải Quyết Vấn Đề Là Gì? Áp Dụng Như Nào?
  • Đáp Án 20 Câu Hỏi Trắc Nghiệm Tập Huấn Gdpt 2022 Môn Toán
  • Ưu Điểm Và Nhược Điểm Của Phương Pháp Bọc Răng Sứ Zirconia?
  • Một Số Phương Pháp Và Kỹ Năng Tư Vấn, Hỗ Trợ Sinh Viên
  • Thiết Kế Giờ Dạy Học Theo Định Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

    --- Bài mới hơn ---

  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Còn Gặp Nhiều Vướng Mắc?
  • Đổi Mới Ppdh Môn Gdcd Cấp Thcs
  • Tài Liệu Tập Huấn Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Và Đánh Giá Kết Quả Học Tập Môn Giáo Dục Công Dân Trung Học Cơ Sở
  • Thiết Kế Một Giờ Dạy Học Theo Định Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học
  • Đề Tài Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Bộ Môn Hóa Học Nhằm Nâng Cao Chất Lượng Học Tập Hóa Học Ở Trường Thcs
  • Thiết kế giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học

    Quy trình thiết kế giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học

    Công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học

    Một số vấn đề về tâm lý học dạy học ở tiểu học

    Một số kỹ thuật dạy học tích cực ở tiểu học

    Thiết kế một giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học

    Đổi mới chương trình giáo dục và cùng với nó là đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) và đổi mới đánh giá là những phương diện thể hiện sự quyết tâm cách tân, đem lại những thay đổi về chất lượng và hiệu quả giáo dục. Và ở khía cạnh hoạt động, tất cả những đổi mới này đều được biểu hiện sinh động trong mỗi giờ học qua hoạt động của người dạy và người học. Chính vì thế những câu hỏi như: Làm thế nào để có một giờ học tốt? Đánh giá một giờ học tốt như thế nào cho chính xác, khách quan, công bằng? luôn có tính chất thời sự và thu hút sự quan tâm của tất cả các giáo viên (GV) và cán bộ quản lí giáo dục.

    Một giờ học tốt là một giờ học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của cả người dạy và người học nhằm nâng cao tri thức, bồi dưỡng năng lực hợp tác, năng lực vận dụng tri thức vào thực tiễn, bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tích cực đến tư tưởng, tình cảm, đem lại hứng thú học tập cho người học. Ngoài những yêu cầu có tính chất truyền thống như: bám sát mục tiêu giáo dục, nội dung dạy học, đặc trưng môn học; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh (HS); giờ học đổi mới PPDH còn có những yêu cầu mới như: được thực hiện thông qua việc GV tổ chức các hoạt động học tập cho HS theo hướng chú ý đến việc rèn luyện phương pháp tư duy, khả năng tự học, nhu cầu hành động và thái độ tự tin; được thực hiện theo nguyên tắc tương tác nhiều chiều: giữa GV với HS, giữa HS với nhau (chú trọng cả hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học). Về bản chất, đó là giờ học có sự kết hợp giữa học tập cá thể (hình thức học cá nhân) với học tập hợp tác (hình thức học theo nhóm, theo lớp); chú trọng kết hợp học với hành, nâng cao tri thức với rèn luyện các KN, gắn với thực tiễn cuộc sống; phát huy thế mạnh của các PPDH tiên tiến, hiện đại; các phương tiện, thiết bị dạy học và những ứng dụng của công nghệ thông tin…; chú trọng cả hoạt động đánh giá của GV và tự đánh giá của HS.

    Ngoài việc nắm vững những định hướng đổi mới PPDH như trên, để có được những giờ dạy học tốt, người GV cần phải nắm vững các kĩ thuật dạy học. Chuẩn bị và thiết kế một giờ học cũng là một hoạt động cần có những kĩ thuật riêng. Bài viết xin đề cập đến vấn đề này trên góc nhìn một giờ học tốt theo định hướng đổi mới PPDH.

    1. Quy trình chuẩn bị một giờ học

    Hoạt động chuẩn bị cho một giờ dạy học đối với GV thường được thể hiện qua việc chuẩn bị giáo án. Đây là hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa GV với HS, giữa HS với HS nhằm đạt được những mục tiêu của bài học.

    Căn cứ trên giáo án, có thể vừa đánh giá được trình độ chuyên môn và tay nghề sư phạm của GV vừa thấy rõ quan niệm, nhận thức của họ về các vấn đề giáo dục như: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, cách sử dụng PPDH, thiết bị DH, hình thức tổ chức dạy học và cách đánh giá kết quả học tập của HS trong mối quan hệ với các yếu tố có tính chất tương đối ổn định như: kế hoạch, thời gian, cơ sở vật chất và đối tượng HS. Chính vì thế, hoạt động chuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định nhiều tới chất lượng và hiệu quả giờ dạy học.

    Từ thực tế dạy học, có thể tổng kết thành quy trình chuẩn bị một giờ học với các bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án cụ thể như sau:

    a. Các bước thiết kế một giáo án

    – Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức (KT), kĩ năng (KN) và yêu cầu về thái độ trong chương trình. Bước này được đặt ra bởi việc xác định mục tiêu của bài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án. Mục tiêu (yêu cầu) vừa là cái đích hướng tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nói khác đi đó là thước đo kết quả quá trình dạy học. Nó giúp GV xác định rõ các nhiệm vụ sẽ phải làm (dẫn dắt HS tìm hiểu, vận dụng những KT, KN nào; phạm vi, mức độ đến đâu; qua đó giáo dục cho HS những bài học gì).

    Thực ra khâu khó nhất trong đọc SGK và các tư liệu là đúc kết được phạm vi, mức độ KT, KN của từng bài học sao cho phù hợp với năng lực của HS và điều kiện dạy học. Trong thực tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi quá những yêu cầu cần đạt về KT, KN. Nếu nắm vững nội dung bài học, GVsẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phù hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch KT, KN của SGK, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp HS nhận thức, khám phá, vận dụng các KT, KN trong bài một cách thích hợp.

    – Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của HS, gồm: xác định những KT, KN mà HS đã có và cần có; dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.

    Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH, GV không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu HS để lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp. Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, GV phải lường trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của HS. Nói cách khác, tính khả thi của giáo án phụ thuộc vào trình độ, năng lực học tập của HS, được xuất phát từ : những KT, KN mà HS đã có một cách chắc chắn, vững bền; những KT, KN mà HS chưa có hoặc có thể quên; những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của HS. Bước này chỉ là sự dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến trước, GV đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của HS với những biểu hiện rất đa dạng. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi GV nên dành thời gian để xem qua bài soạn của HS trước giờ học kết hợp với kiểm tra đánh giá thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn KT, KN đã có của HS.

    – Bước 4: Lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.

    Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH, GV phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, KN vận dụng KT vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư tưởng và tình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho HS. Trong thực tiễn dạy học hiện nay, các GV vẫn quen với lối dạy học đồng loạt với những nhiệm vụ học tập không có tính phân hoá, ít chú ý tới năng lực học tập của từng đối tượng HS. Đổi mới PPDH sẽ chú trọng cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp của các PPDH, PTDH, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá nhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối tượng HS trong giờ học.

    – Bước 5: Thiết kế giáo án.

    Đây là bước người GV bắt tay vào soạn giáo án – thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của GV và hoạt động học tập của HS.

    b. Cấu trúc của một giáo án được thể hiện ở các nội dung sau:

    – Mục tiêu bài học: + Nêu rõ yêu cầu HS cần đạt về KT, KN, thái độ; + Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được.

    – Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học: + GV chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá chất…), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector…) và tài liệu dạy học cần thiết;

    + Hướng dẫn HS chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết).

    – Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy- học cụ thể. Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:

    + Tên hoạt động;

    + Mục tiêu của hoạt động;

    + Cách tiến hành hoạt động;

    + Thời lượng để thực hiện hoạt động;

    + Kết luận của GV về: những KT, KN, thái độ HS cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng KT, KN, thái độ đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không có cách giải quyết phù hợp;…

    – Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phải tiếp tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới.

    2. Thực hiện giờ dạy học

    Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:

    a. Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

    – Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài mới (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết))

    Lưu ý: Việc kiểm tra sự chuẩn bị của HS có thể thực hiện đầu giờ học hoặc có thể đan xen trong quá trình dạy bài mới.

    b. Tổ chức dạy và học bài mới

    – GV giới thiệu bài mới: nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hiện để đạt được mục tiêu bài học; tạo động cơ học tập cho HS.

    – GV tổ chức, hướng dẫn HS suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng PPDH phù hợp.

    c. Luyện tập, củng cố

    GV hướng dẫn HS củng cố, khắc sâu những KT, KN, thái độ đã có thông qua hoạt động thực hành luyện tập có tính tổng hợp, nâng cao theo những hình thức khác nhau.

    d. Đánh giá

    – Trên cơ sở đối chiếu với mục tiêu bài học, GV dự kiến một số câu hỏi, bài tập và tổ chức cho HS tự đánh giá về kết quả học tập của bản thân và của bạn.

    – GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.

    e. Hướng dẫn HS học bài, làm việc ở nhà

    – GV hướng dẫn HS luyện tập, củng cố bài cũ (thông qua làm bài tập, thực hành, thí nghiệm,…).

    – GV hướng dẫn HS chuẩn bị bài học mới.

    Lưu ý: Tùy theo đặc trưng môn học, nội dung dạy học, đặc điểm và trình độ HS, điều kiện cơ sở vật chất… GV có thể vận dụng các bước thực hiện một giờ dạy học như trên một cách linh hoạt và sáng tạo, tránh đơn điệu, cứng nhắc.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đề Tài Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Thể Dục Lớp 5
  • Đề Tài Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Thể Dục Trong Trường Thcs
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Trường Thcs
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Cho Trẻ Mầm Non
  • Hướng Dẫn Các Phương Pháp Dạy Học Tích Cực 2022
  • Quy Trình Chuẩn Bị Và Thực Hiện Giờ Dạy Theo Định Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

    --- Bài mới hơn ---

  • Những Kết Quả Bước Đầu Của Việc Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học, Kiểm Tra Đánh Giá
  • Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Vĩnh Phúc
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Các Môn Học Theo Hướng Tiếp Cận
  • Giới Thiệu Bộ Sách Dành Cho Giáo Viên
  • Nghiên Cứu Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Vật Lý Thpt
  • Sự thành công của một giờ dạy theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố trong đó quan trọng nhất là sự chủ động, linh hoạt, sáng tạo của cả người dạy và cả người học. Dù ở điều kiện và hoàn cảnh nào, sự chuẩn bị chu đáo theo quy trình đều đem lại những giờ học có hiệu quả, bổ ích và hứng thú đối với cả người dạy, người học.

    1. Các bước thiết kế một kế hoạch bài học

    – Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng và yêu cầu về thái độ trong chương trình.

    + Hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học.

    + Xác định những kiến thức, kĩ năng, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển ở HS.

    + Xác định trình tự logic của bài học.

    + Xác định khả năng đáp ứng nhiệm vụ nhận thức của HS:

    + Xác định những kiến thức, kĩ năng mà HS đã có và cần có.

    + Dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.

    – Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.

    – Thiết kế giáo án: Thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của GV và hoạt động học tập của HS.

    2. Cấu trúc của một kế hoạch bài học được thể hiện ở các nội dung sau

    – Mục tiêu bài học:

    +Nêu rõ mức độ HS cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ.

    + Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hóa được.

    – Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:

    + GV chuẩn bị các thiết bị dạy học (Tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hóa chất…), các phương tiện và tài liệu dạy học cần thiết

    + GV hướng dẫn HS chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết).

    – Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy học cụ thể. Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:

    + Tên hoạt động.

    + Mục tiêu của hoạt động.

    + Cách tiến hành hoạt động.

    + Thời lượng để thực hiện hoạt động.

    + Kết luận của GV về: Những kiến thức, kĩ năng, thái độ HS cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng kiến thức, kĩ năng, thái độ đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không co cách giải quyết phù hợp…

    – Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: Xác định những việc HS cần phải tiếp tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới.

    3. Một giờ dạy học cần thực hiện theo các bước cơ bản sau:

    a. Kiểm tra sự chuẩn bị của HS:

    – Kiểm tra tình hình nắm vững bài học cũ.

    – Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài mới.

    Lưu ý: Việc kiểm tra sự chuẩn bị của HS có thể thực hiện đầu giờ học hoặc đan xen trong quá trình dạy bài mới.

    b. Tổ chức dạy và học bài mới:

    – GV giới thiệu bài mới: Nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hiện để đạt được mục tiêu bài học; tạo động cơ học tập cho HS.

    – GV tổ chức, hướng dẫn HS suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng phương pháp dyaj học phù hợp.

    c. Luyện tập củng cố:

    GV hướng dẫn HS củng cố, khắc sâu những kiến thức, kĩ năng, thái độ đã có thông qua hoạt động thực hành luyện tập có tính tổng hợp, nâng cao theo những hình thức khác nhau.

    d. Đánh giá:

    – Trên cơ sở đối chiếu với mục tiêu bài học, GV dự kiến một số câu hỏi, bài tập và tổ chức cho HS tự đánh giá về kết quả học tập của bản thân và của bạn.

    – GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.

    e. Hướng dẫn HS học bài và làm bài ở nhà:

    – GV hướng dẫn HS luyện tập củng cố bài cũ (thông qua làm bài tập, thực hành, thí nghiệm…).

    – GV hướng dẫn HS chuẩn bị bài học mới.

    HS, mà cụ thể là khó khăn trong việc lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học tối ưu.

    Một giờ dạy được gọi là “tích cực” khi mà các tiêu chí sau được thỏa mãn.

    Tiêu chí cho giờ học

    Tiêu chí 1: MỌI HỌC SINH ĐỀU ĐƯỢC HOẠT ĐỘNG.

    Dạy học sao cho tất cả HS đều được hoạt động, đều được làm việc (hay dạy học bằng cách tổ chức làm việc) là một trong những định hướng quan trọng của việc đổi mới PPDH. Đây là một cách dạy học tiên tiến.

    Như vậy, trong dạy học tích cực, việc tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp sao cho từng cá nhân trong lớp học đều được tham gia là hết sức quan trọng. Công việc này đòi hỏi người GV phải có sự đầu tư đúng mức trong quá trình soạn giáo án lên lớp.

    Tiêu chí 2: TỰ HỌC SINH SẢN SINH RA TRI THỨC

    Trong xu hướng đổi mới hiện nay, GV không còn đóng vai trò truyền thụ như trước đây nữa, mà trở thành người tổ chức, điều khiển quá trình dạy học để HS tích cực, chủ động, sáng tạo và tự chiếm lĩnh tri thức. Chính vì vậy, một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá sự thành công của một giờ dạy, một tiết dạy chính là khả năng tự sản sinh ra tri thức mới của HS.

    Do vậy, các hoạt động dạy học trong một tiết dạy học ở phải được thiết kế sao cho phải khơi gợi được nơi HS sự tìm tòi khám phá nhằm dẫn dắt các em tiến dần đến tri thức cần chiếm lĩnh.

    Tiêu chí 3: BẦU KHÔNG KHÍ LỚP HỌC VUI VẺ, THOẢI MÁI.

    Như vậy, trước và sau khi thực hiện một tiết dạy, người GV nên (và cần) tự đặt cho mình các câu hỏi: Các hoạt động đã được thiết kế có phù hợp với tiêu chí tích cực hay chưa? Tiêu chí nào chưa được đảm bảo khi tiến hành tiết dạy? Giờ dạy của mình có phải là một giờ dạy tích cực hay chưa?… Việc trả lời các câu hỏi này sẽ giúp GV có những điều chỉnh trước mỗi bài dạy, đồng thời rút kinh nghiệm cho những tiết dạy sau.

    Sự thành công của một giờ dạy theo định hướng đổi mới PPDH phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố trong đó quan trọng nhất là sự chủ động, linh hoạt, sáng tạo của cả người dạy và cả người học. Dù ở điều kiện và hoàn cảnh nào, sự chuẩn bị chu đáo theo quy trình đều đem lại những giờ học có hiệu quả, bổ ích và hứng thú đối với cả người dạy, người học.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cách Mạng Công Nghiệp Lần Thứ 4 Và Phương Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Các Nhà Trường Quân Đội Hiện Nay
  • Bài 1: Tiên Phong Trong Đổi Mới Dạy Học
  • Sự Cần Thiết Phải Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm: Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ngữ Văn Bằng Bản Đồ Tư Duy
  • Đổi Mới Dạy Học Ngữ Văn: Phác Thảo Chương Trình Ngữ Văn Theo Định Hướng Phát Triển Năng Lực (Pgs.ts. Bùi Mạnh Hùng)
  • Biện Pháp Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Theo Hướng Tích Cực

    --- Bài mới hơn ---

  • Phương Pháp Dạy Học Tiếng Việt Ở Tiểu Học Học Phần 1
  • Chuyên Đê: Một Số Phương Pháp Dạy Học Môn Tiếng Việt Lớp 1 Theo Công Nghệ Giáo Dục
  • Bàn Về Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Tiểu Học
  • Dạy Học Thông Qua Trải Nghiệm Là Một Phương Pháp Kích Thích Được Các Tiềm Năng Trí Tuệ Của Trẻ
  • Phương Pháp Tổ Chức Hoạt Động Trải Nghiệm Sáng Tạo Trong Chương Trình Giáo Dục Phổ Thông Mới
  • 1. Nội dung chương trình đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực

    Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực chính là việc thực hiện các bước để chuyển chương trình học từ việc tiếp cận nội dung thành tiếp cận năng lực của học sinh. Điều này có nghĩa là, thay vì quan tâm đến việc học sinh học được gì, thì sẽ quan tâm đến việc học sinh sẽ vận dụng được những gì thông qua quá trình học tập.

    Trong quá trình dạy học, cần phải đảm bảo sử dụng đầy đủ và hiệu quả các thiết bị hỗ trợ dạy học theo quy định ở mức tối thiểu. Ngoài ra, có thể dùng thêm dụng cụ, đồ dùng dạy học tự làm nếu xét thấy thực sự cần thiết cho quá trình dạy học nhưng phải đảm bảo an toàn và phù hợp với học sinh. Đặc biệt, nên ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học.

    2. 4 đặc trưng cơ bản của đổi mới phương pháp dạy học, định hướng phát triển năng lực

    Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực được thể hiện rõ ở 4 đặc trưng cơ bản sau:

      Quá trình dạy học được thực hiện bằng cách tổ chức nhiều hoạt động học tập, giúp học sinh chủ động khám phá kiến thức chưa biết, thay vì thụ động tiếp nạp những kiến thức có sẵn. Giáo viên là người trực tiếp tổ chức hoạt động học tập và hướng dẫn, chỉ đạo học sinh tìm tòi kiến thức mới, vận dụng kiến thức đã biết một cách sáng tạo để giải quyết tình huống trong học tập và thực tiễn,…

    • Rèn luyện cho học sinh cách khai thác kiến thức có ở sách giáo khoa và tài liệu học tập khác, rèn luyện cách tìm kiếm thông tin và suy luận để tìm ra kiến thức mới,… Đồng thời định hướng cho các em cách tư duy để từng bước hình thành và phát triển khả năng sáng tạo.
    • Chú trọng việc kết hợp giữa học tập cá thể và học tập hợp tác, tăng sự tương tác giữa giáo viên và học sinh, học sinh và học sinh. Từng học sinh có cơ hội thể hiện sự hiểu biết của mình, ghi nhận đóng góp của cá nhân khi cùng giải quyết nhiệm vụ học tập chung.
    • Đánh giá kết quả học tập của học sinh dựa theo mục tiêu của bài học trong suốt quá trình học tập bằng các câu hỏi và bài tập. Đặc biệt, cần hình thành và phát triển kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau giữa học sinh.

    3. Các biện pháp đổi mới phương pháp dạy học

    3.1 Cải tiến phương pháp dạy truyền thống

    Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực không đồng nghĩa với việc phải loại bỏ đi phương pháp dạy truyền thống như đàm thoại, dạy học thuyết trình hay luyện tập, mà điều cần làm chính là cải tiến chúng, để hạn chế các nhược điểm và nâng cao hiệu quả trong việc giảng dạy.

    Muốn phương pháp dạy học này mang lại hiệu quả, giáo viên cần phải nắm rõ yêu cầu và sử dụng thành thạo kỹ thuật ở khâu chuẩn bị cho đến việc giảng dạy trên lớp. Ngoài ra, cần nâng cao kỹ thuật đặt câu hỏi, cách xử lý các câu trả lời ở trong đàm thoại và kỹ thuật làm mẫu ở trong luyện tập.

    Bên cạnh việc cải tiến cũng nên kết hợp giữa dạy học truyền thống và phương pháp dạy mới, nhằm phát huy tính tích cực nhận thức của các em học sinh.

    3.2 Kết hợp nhiều phương pháp

    Để nâng cao hiệu quả học tập và tăng tính tích cực của học sinh, việc kết hợp nhiều phương pháp dạy học là biện pháp vô cùng cần thiết. Bên cạnh dạy học toàn lớp, giáo viên có thể kết hợp, sử dụng phương pháp dạy học cá nhân, dạy học nhóm.

    3.3 Dạy học giải quyết vấn đề

    3.4 Dạy học theo tình huống

    3.5 Dạy học định hướng hành động

    Là cách dạy học có sự kết hợp giữa hoạt động trí não và tay chân. Trong suốt thời gian học tập, học sinh sẽ tiến hành các nhiệm vụ học tập, hoàn thành sản phẩm dưới sự hỗ trợ của hoạt động tư duy và tay chân.

    3.6 Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

    Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực cần có sự hỗ trợ của công nghệ thông tin. Dưới sự hỗ trợ của màn hình trình chiếu, phần mềm dạy học sẽ làm cho bài giảng trở nên thu hút, sinh động, tăng được sự hứng thú của học sinh.

    3.7 Sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực

    Kỹ thuật dạy học chính là cách thức hành động của người trực tiếp giảng dạy và người học trong các tình huống thực hiện và điều khiển quá trình dạy học. Có rất nhiều kỹ thuật dạy học giúp phát huy tính tích cực của người học như “kỹ năng động não, tia chớp, bản đồ tư duy,…”

    3.8 Phát triển phương pháp dạy học theo đặc thù bộ môn

    Phương pháp dạy học theo đặc thù bộ môn sẽ được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận dạy học bộ môn. Ví dụ, nếu là bộ môn khoa học tự nhiên, giáo viên có thể cho học sinh quan sát vật phẩm kỹ thuật, tiến hành làm mẫu các thao tác, phân tích sản phẩm, lắp ráp mô hình sản phẩm,…

    3.9 Hình thành thói quen học tích cực cho học sinh

    Hình thành thói quen học tích cực có tác dụng rất lớn trong việc phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh. Với sự đa dạng về các phương pháp nhận thức như thu thập, xử lý, phân tích thông tin, phương pháp làm việc nhóm,…

    4. Đổi mới hình thức kiểm tra và đánh giá

    • Chỉ đạo, tổ chức nghiêm túc, theo đúng quy chế ở khâu ra đề, khâu coi thi, chấm thi. Đồng thời đảm bảo công bằng, trung thực và khách quan trong việc đánh giá năng lực của học sinh. Đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng tích cực cũng cần phải chú trọng tới phẩm chất và năng lực của học sinh.
    • Việc đánh giá học sinh phải theo sát toàn bộ quá trình học tập. Thực hiện đánh giá ngay trên lớp, đánh giá thông qua nhận xét hay hồ sơ. Đặc biệt nên tăng cường đánh giá học sinh thông qua sản phẩm thực hiện dự án, các bài thuyết trình. Cần kết hợp kết quả đánh giá học sinh trong quá trình học tập và tổng kết cuối kỳ, cuối năm.
    • Các hình thức sử dụng để kiểm tra và đánh giá cần phải hướng tới mục tiêu phát triển năng lực của học sinh. Quá trình đánh giá là cách để nắm được học sinh đã học được cái gì, học như thế nào và vận dụng ra sao. Kết quả của việc đánh giá nên được sử dụng để giúp đỡ học sinh cải thiện về phương pháp học tập, động viên học sinh cố gắng.
      Cần phải kết hợp hợp lý hình thức thi trắc nghiệm và tự luận. Đảm bảo thực hiện nghiêm túc trong việc ra đề thi, câu hỏi trắc nghiệm một cách khách quan, đưa các câu hỏi kiểm tra tự luận ở trong các bài kiểm tra và các câu hỏi, bài tập nhằm phát huy năng lực của học sinh cho thư viện trường. Tạo thêm nguồn tài liệu học mở ở trên website chính thức của bộ GD, sở GD, phòng GD-ĐT và các trường học.

    5. Khó khăn, thách thức trong đổi mới phương pháp dạy học tích cực

    Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hiện nay là việc làm vô cùng cần thiết, tuy nhiên vẫn gặp phải một số khó khăn và thách thức:

    • Nhận thức của một số ít giáo viên và cán bộ quản lý về sự cần thiết của việc phải đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá không cao.
    • Nghiên cứu và vận dụng các lý luận của phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá chưa có sự đồng bộ và hiệu quả.
    • Nguồn lực bao gồm cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, công nghệ thông tin, truyền thông cho việc đổi mới phương pháp dạy học vẫn còn thiếu.

    6. Thầy cô, nhà trường cần làm gì để thay đổi phương pháp dạy học

    6.1 Về phía thầy cô

      Giáo viên phải có kiến thức đa dạng: Giáo viên cần có kiến thức chuyên môn và kiến thức sư phạm về các đề tài thực hiện giảng dạy.

    • Giáo viên phải xác định được những vấn đề cần đổi mới: Phải xác định mục tiêu, nội dung, phương tiện và hình thức tổ chức, đánh giá.
    • Giáo viên cần lập kế hoạch và chuẩn bị môi trường lớp học: Lập kế hoạch về thời gian và đảm bảo sự tham gia của cả lớp. Cung cấp các đầu vào hoặc mô hình để phổ biến kiến thức mới.
    • Giáo viên phải giỏi kỹ năng truyền đạt kiến thức: Nắm rõ yêu cầu của giáo dục, nắm rõ kiến thức và kỹ năng để truyền đạt nội dung cho học sinh.
    • Giáo viên phải chủ động và có sáng kiến, giúp học sinh tự học, tự vận dụng, hợp tác chia sẻ, giúp việc học tập hiệu quả hơn.

    6.2 Về phía nhà trường

      Việc làm cụ thể của Ban giám hiệu và cán bộ quản lý:

      • Chuẩn bị phương tiện hỗ trợ giáo viên trong việc đổi mới.
      • Hướng dẫn giáo viên trong việc đổi mới giáo dục.
      • Lấy ý kiến về chất lượng giảng dạy từ giáo viên và học sinh.
      • Khen thưởng giáo viên có thành tích tốt trong thực hiện phương pháp dạy học đổi mới.
      • Khai thác và sử dụng CNTT vào hoạt động dạy học.
      • Đảm bảo cung cấp thiết bị dạy học cho giáo viên đầy đủ khi cần.
    • Tổ chức các chuyên đề chuyên môn:
      • Đảm bảo các bộ môn đều tổ chức theo chuyên đề.
      • Chuyên đề được xây dựng chu đáo, hiệu quả bởi giáo viên đảm nhiệm công tác giảng dạy.
    • Tổ chức tốt giờ thao giảng, dự giờ:
      • Tổ chức giờ thao giảng theo định kỳ.
      • Tổ chức dự giờ thăm lớp một cách thường xuyên.
    • Đổi mới sinh hoạt chuyên môn: Được thực hiện bởi tổ chuyên môn và chú trọng vào việc lập kế hoạch, nghiên cứu, tập trung… để mang lại hiệu quả.
    • Đổi mới đánh giá: Đổi mới đánh giá giúp phát triển năng lực học tập, khuyến khích tư duy sáng tạo và giảm áp lực về thành tích cho học sinh.
    • Sơ kết tổng kết đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực:

    Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực là việc làm cần thiết trong nền giáo dục hiện nay. Và nó không phải là việc làm của một cá nhân mà của cả một tập thể. Hy vọng qua bài viết này, quý thầy cô đã hình dung được về nội dung, hình thức của đổi mới phương pháp giáo dục tích cực, từ đó làm đúng vai trò, nhiệm vụ của mình để quá trình đổi mới đạt được hiệu quả cao.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Phương Pháp Giúp Người Học Tranh Luận Một Cách Tự Tin
  • Phương Pháp Dạy Học Địa Lí Thcs
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm Sử Dụng Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử Thảo Luận Nhóm
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học: Đổi Mới Như Thế Nào?
  • Sợ Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

    --- Bài mới hơn ---

  • Tập Huấn Đổi Mới Ppdh
  • Những Khó Khăn Trong Dạy Học Theo Hướng Tiếp Cận Năng Lực
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Gdcd: Làm Sao Tránh Đọc
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Hóa: Những Kỹ Năng Cần Lưu Ý
  • Tuyên Quang: Tăng Cường Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Và Kiểm Tra Đánh Giá Ở Tiểu Học
  • Hiện nay, ngành giáo dục đang ráo riết thực hiện nội dung đổi mới giáo dục với phương pháp chuyển từ tiếp cận nội dung (học sinh học được gì) sang tiếp cận năng lực của người học (học sinh làm được gì thông qua việc học); lấy học sinh là trung tâm và người thầy, cô giáo giữ vị trí quan trọng trong triển khai phương pháp đổi mới đó.

    Cứ dạy để học sinh đậu cao là được?

    Mặc dù đã được chỉ dẫn, quán triệt rất nhiều lần ở các hội nghị, các đợt tập huấn, bồi dưỡng nhưng có một bộ phận cán bộ quản lý và thầy cô giáo, nhất là những người lớn tuổi, vẫn còn thể hiện rõ sự bảo thủ, trì trệ, hạn chế nhiều trong nhận thức. Họ suy nghĩ rằng: “Những phương pháp dạy học mới có gì đâu, cũng thế thôi. Ta cứ dạy phương pháp truyền thống mà đạt hiệu quả, học sinh hiểu bài và thi đậu cao là được”. Nhận thức, suy nghĩ đơn giản như vậy ảnh hưởng, tác động tiêu cực đến những thầy cô giáo luôn cầu tiến, muốn tiếp cận và khát khao đổi mới cách thức dạy học để thu hút, hấp dẫn học sinh.

    Phần lớn giáo viên ở các bậc học phổ thông được đào tạo trước đây, chủ yếu tiếp thu và vận dụng theo phương pháp dạy học truyền thống, lấy người thầy làm trung tâm, cung cấp kiến thức, kỹ năng đến học sinh theo cách áp đặt, một chiều. Học trong trường sư phạm sao thì nay dạy vậy, ít muốn sáng tạo, đổi thay. Sống và làm việc quá lâu với thói quen, lề lối cũ đó nên họ không thể đáp ứng được đòi hỏi, yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học đặt ra.

    Cũng có những thầy, cô giáo rất tâm huyết, nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp. Tuy nhiên, số đông thầy cô khác lại vẫn cứ “giậm chân tại chỗ” trong hầu hết các tiết dạy. Họ chỉ dạy phương pháp dạy học mới mang tính đối phó và nặng thành tích khi và chỉ khi có người dự giờ, thao giảng, thi giáo viên dạy giỏi các cấp… Tình trạng này thể hiện rõ qua hoạt động thực tiễn, đi dự giờ, dự tiết giáo viên dạy giỏi.

    Tính đồng bộ trong đổi mới phương pháp dạy học không cao, diễn ra ở các bậc học, các lớp, các môn học… dẫn đến hiệu quả, tác động, ảnh hưởng của nó còn khá mờ nhạt, chưa hình thành ở các em học sinh nếp làm việc, học tập theo phương pháp mới một cách căn cơ, có lề lối, thường xuyên.

    Nội dung, chương trình nhiều môn học, cấp học tuy đã được giảm tải song vẫn còn nặng nề, quá tải. Giáo viên thì dạy không hết, học sinh thì chẳng theo kịp. Áp lực thi cử, thành tích vẫn còn dai dẳng cũng khiến giáo viên “sợ” đổi mới phương pháp dạy học. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến việc đổi mới phương pháp dạy học gặp nhiều khó khăn, trở ngại.

    Cơ sở vật chất không bảo đảm

    Muốn việc đổi mới phương pháp dạy học đạt mục tiêu đề ra, không chỉ có đổi mới nội dung, chương trình, đội ngũ thầy cô giáo mà còn phải đầy đủ, bảo đảm, đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Điều này nhiều trường, nhiều địa phương vẫn chưa làm được. Phòng ốc còn thiếu, sĩ số học sinh trong một lớp quá đông, vượt so với quy định từ 5 đến 10 em, thiết bị phục vụ cho dạy học như phòng thí nghiệm, máy tính, đèn chiếu… chẳng có là bao. Nhiều bài dạy, giáo viên muốn có thêm một số phương tiện, vật dụng, đồ dùng khác thì phải tự chạy vạy, tự bỏ tiền túi ra làm, trong điều kiện áp lực công việc tại trường học ngày càng nhiều, đồng lương, chế độ còn ít ỏi, kinh phí hỗ trợ của nhà trường rất hạn chế.

    Theo Đỗ Tất Ngọc (Người lao động

    VP : THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

    VP 1 : 109 TÂN LẬP 2 , P.HIỆP PHÚ, QUẬN 9

    VP 2 :294 HÒA HƯNG, P.13, QUẬN 10

    VP 3 : ĐIỆN BIÊN PHỦ, P.22, Q.BÌNH THẠNH

    VP 4: 453/94 NGUYỄN THỊ MINH KHAI KP 3 P, PHÚ HÒA BÌNH DƯƠNG(ĐỐI DIỆN TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ HÒA 3)

    VP : HÀ NỘI NGÕ 22 TÔN THẤT TÙNG ĐỐNG ĐA HÀ NỘI

    Điện Thoại : 028 3539 1819

    Di Động : 0987 927 505 – 0907 750 044- 0919 138 768 – 0972 383848

    --- Bài cũ hơn ---

  • Những Thuận Lợi Và Khó Khăn Khi Áp Dụng Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Đối Với Các Lớp Tcllct
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Theo Định Hướng Phát Triển Năng Lực Người Học
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Thể Dục Trong Nhà Trường Thcs
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Trường Trung Học Cơ Sở Theo Định Hướng Phát Triển Năng Lực Người Học
  • “sử Dụng Đồ Dùng Trực Quan Trong Dạy Học Phần Đất, Phân Bón Môn Công Nghệ 7”
  • Thiết Kế Một Giờ Dạy Học Theo Định Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

    --- Bài mới hơn ---

  • Đề Tài Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Bộ Môn Hóa Học Nhằm Nâng Cao Chất Lượng Học Tập Hóa Học Ở Trường Thcs
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Bộ Môn Hóa Học Nhằm Từng Bước Nâng Cao Chất Lượng Học Tập Bộ Môn Hóa Học Trong Trường Thcs
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Và Đổi Mới Kiểm Tra Đánh Giá.
  • Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Và Kiểm Tra Đánh Giá
  • Đổi Mới Phương Pháp Kiểm Tra, Đánh Giá: Bước Đột Phá Trong Dạy Học
  • Đổi mới chương trình giáo dục và cùng với nó là đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) và đổi mới đánh giá là những phương diện thể hiện sự quyết tâm cách tân, đem lại những thay đổi về chất lượng và hiệu quả giáo dục. Và ở khía cạnh hoạt động, tất cả những đổi mới này đều được biểu hiện sinh động trong mỗi giờ học qua hoạt động của người dạy và người học. Chính vì thế những câu hỏi như: Làm thế nào để có một giờ học tốt? Đánh giá một giờ học tốt như thế nào cho chính xác, khách quan, công bằng? luôn có tính chất thời sự và thu hút sự quan tâm của tất cả các giáo viên (GV) và cán bộ quản lí giáo dục.

    Một giờ học tốt là một giờ học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của cả người dạy và người học nhằm nâng cao tri thức, bồi dưỡng năng lực hợp tác, năng lực vận dụng tri thức vào thực tiễn, bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tích cực đến tư tưởng, tình cảm, đem lại hứng thú học tập cho người học. Ngoài những yêu cầu có tính chất truyền thống như: bám sát mục tiêu giáo dục, nội dung dạy học, đặc trưng môn học; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh (HS); giờ học đổi mới PPDH còn có những yêu cầu mới như: được thực hiện thông qua việc GV tổ chức các hoạt động học tập cho HS theo hướng chú ý đến việc rèn luyện phương pháp tư duy, khả năng tự học, nhu cầu hành động và thái độ tự tin; được thực hiện theo nguyên tắc tương tác nhiều chiều: giữa GV với HS, giữa HS với nhau (chú trọng cả hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học). Về bản chất, đó là giờ học có sự kết hợp giữa học tập cá thể (hình thức học cá nhân) với học tập hợp tác (hình thức học theo nhóm, theo lớp); chú trọng kết hợp học với hành, nâng cao tri thức với rèn luyện các KN, gắn với thực tiễn cuộc sống; phát huy thế mạnh của các PPDH tiên tiến, hiện đại; các phương tiện, thiết bị dạy học và những ứng dụng của công nghệ thông tin…; chú trọng cả hoạt động đánh giá của GV và tự đánh giá của HS.

    Ngoài việc nắm vững những định hướng đổi mới PPDH như trên, để có được những giờ dạy học tốt, người GV cần phải nắm vững các kĩ thuật dạy học. Chuẩn bị và thiết kế một giờ học cũng là một hoạt động cần có những kĩ thuật riêng. Bài viết xin đề cập đến vấn đề này trên góc nhìn một giờ học tốt theo định hướng đổi mới PPDH.

    1. Quy trình chuẩn bị một giờ học

    Hoạt động chuẩn bị cho một giờ dạy học đối với GV thường được thể hiện qua việc chuẩn bị giáo án. Đây là hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa GV với HS, giữa HS với HS nhằm đạt được những mục tiêu của bài học.

    Căn cứ trên giáo án, có thể vừa đánh giá được trình độ chuyên môn và tay nghề sư phạm của GV vừa thấy rõ quan niệm, nhận thức của họ về các vấn đề giáo dục như: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, cách sử dụng PPDH, thiết bị DH, hình thức tổ chức dạy học và cách đánh giá kết quả học tập của HS trong mối quan hệ với các yếu tố có tính chất tương đối ổn định như: kế hoạch, thời gian, cơ sở vật chất và đối tượng HS. Chính vì thế, hoạt động chuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định nhiều tới chất lượng và hiệu quả giờ dạy học.

    Từ thực tế dạy học, có thể tổng kết thành quy trình chuẩn bị một giờ học với các bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án cụ thể như sau:

    – Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức (KT), kĩ năng (KN) và yêu cầu về thái độ trong chương trình. Bước này được đặt ra bởi việc xác định mục tiêu của bài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án. Mục tiêu (yêu cầu) vừa là cái đích hướng tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nói khác đi đó là thước đo kết quả quá trình dạy học. Nó giúp GV xác định rõ các nhiệm vụ sẽ phải làm (dẫn dắt HS tìm hiểu, vận dụng những KT, KN nào; phạm vi, mức độ đến đâu; qua đó giáo dục cho HS những bài học gì).

    Thực ra khâu khó nhất trong đọc SGK và các tư liệu là đúc kết được phạm vi, mức độ KT, KN của từng bài học sao cho phù hợp với năng lực của HS và điều kiện dạy học. Trong thực tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi quá những yêu cầu cần đạt về KT, KN. Nếu nắm vững nội dung bài học, GVsẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phù hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch KT, KN của SGK, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp HS nhận thức, khám phá, vận dụng các KT, KN trong bài một cách thích hợp.

    – Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của HS, gồm: xác định những KT, KN mà HS đã có và cần có; dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.

    Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH, GV không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu HS để lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp. Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, GV phải lường trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của HS. Nói cách khác, tính khả thi của giáo án phụ thuộc vào trình độ, năng lực học tập của HS, được xuất phát từ : những KT, KN mà HS đã có một cách chắc chắn, vững bền; những KT, KN mà HS chưa có hoặc có thể quên; những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của HS. Bước này chỉ là sự dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến trước, GV đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của HS với những biểu hiện rất đa dạng. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi GV nên dành thời gian để xem qua bài soạn của HS trước giờ học kết hợp với kiểm tra đánh giá thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn KT, KN đã có của HS.

    – Bước 4: Lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.

    Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH, GV phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, KN vận dụng KT vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư tưởng và tình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho HS. Trong thực tiễn dạy học hiện nay, các GV vẫn quen với lối dạy học đồng loạt với những nhiệm vụ học tập không có tính phân hoá, ít chú ý tới năng lực học tập của từng đối tượng HS. Đổi mới PPDH sẽ chú trọng cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp của các PPDH, PTDH, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá nhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối tượng HS trong giờ học.

    – Bước 5: Thiết kế giáo án.

    Đây là bước người GV bắt tay vào soạn giáo án – thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của GV và hoạt động học tập của HS.

    – Mục tiêu bài học:

    + Nêu rõ yêu cầu HS cần đạt về KT, KN, thái độ;

    + Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được.

    – Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:

    + GV chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá chất…), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector…) và tài liệu dạy học cần thiết;

    + Hướng dẫn HS chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết).

    – Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy- học cụ thể. Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:

    + Tên hoạt động;

    + Mục tiêu của hoạt động;

    + Cách tiến hành hoạt động;

    + Thời lượng để thực hiện hoạt động;

    + Kết luận của GV về: những KT, KN, thái độ HS cần có sau hoạt động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng KT, KN, thái độ đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không có cách giải quyết phù hợp;…

    – Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phải tiếp tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới.

    2. Thực hiện giờ dạy học

    Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:

    – Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài mới (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập cần thiết))

    Lưu ý: Việc kiểm tra sự chuẩn bị của HS có thể thực hiện đầu giờ học hoặc có thể đan xen trong quá trình dạy bài mới.

    – GV giới thiệu bài mới: nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hiện để đạt được mục tiêu bài học; tạo động cơ học tập cho HS.

    – GV tổ chức, hướng dẫn HS suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng PPDH phù hợp.

    GV hướng dẫn HS củng cố, khắc sâu những KT, KN, thái độ đã có thông qua hoạt động thực hành luyện tập có tính tổng hợp, nâng cao theo những hình thức khác nhau.

    – Trên cơ sở đối chiếu với mục tiêu bài học, GV dự kiến một số câu hỏi, bài tập và tổ chức cho HS tự đánh giá về kết quả học tập của bản thân và của bạn.

    – GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.

    – GV hướng dẫn HS luyện tập, củng cố bài cũ (thông qua làm bài tập, thực hành, thí nghiệm,…).

    – GV hướng dẫn HS chuẩn bị bài học mới.

    Lưu ý: Tùy theo đặc trưng môn học, nội dung dạy học, đặc điểm và trình độ HS, điều kiện cơ sở vật chất… GV có thể vận dụng các bước thực hiện một giờ dạy học như trên một cách linh hoạt và sáng tạo, tránh đơn điệu, cứng nhắc.

    TS. Nguyễn Thúy Hồng, Viện CL và CTGD

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tài Liệu Tập Huấn Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Và Đánh Giá Kết Quả Học Tập Môn Giáo Dục Công Dân Trung Học Cơ Sở
  • Đổi Mới Ppdh Môn Gdcd Cấp Thcs
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Còn Gặp Nhiều Vướng Mắc?
  • Thiết Kế Giờ Dạy Học Theo Định Hướng Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học
  • Đề Tài Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Môn Thể Dục Lớp 5
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học: Đổi Mới Như Thế Nào?

    --- Bài mới hơn ---

  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử
  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm Sử Dụng Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử Thảo Luận Nhóm
  • Phương Pháp Dạy Học Địa Lí Thcs
  • Phương Pháp Giúp Người Học Tranh Luận Một Cách Tự Tin
  • Biện Pháp Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Theo Hướng Tích Cực
  • Th.S Trương Thị Mỹ Lai – Phó hiệu trưởng Trường THCS Sông Đà phát biểu tại hội thảo

    Tại hội thảo khoa học “Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH)” do Phòng GD-ĐT quận Phú Nhuận tổ chức ngày 10-3, vấn đề được đại biểu đưa ra tranh luận nhiều nhất là đổi mới cái gì, đổi mới như thế nào và đổi mới bắt đầu từ đâu?

    Trong lời đề dẫn, ThS. Ninh Văn Bình – Trưởng phòng GD -ĐT khẳng định: “Định hướng cơ bản trong đổi mới PPDH là nhằm phát huy tính tích cực và sáng tạo của người học. Đó cũng là xu hướng quốc tế trong đổi mới PPDH ở các trường phổ thông”. Tuy nhiên , theo ông Bình, chỉ khi nào mỗi giáo viên (GV) coi đổi mới PPDH như một nhu cầu tự nhiên, không mang tính ép buộc từ bên trên mà tự họ tìm tòi, không ngừng đổi mới và hoàn thiện tri thức, kĩ năng áp dụng và sáng tạo các PPDH tích cực thì việc đổi mới PPDH mới có hiệu quả cao. Ý kiến này cũng chính là “lối đi chung” của các bản tham luận tại hội nghị.

    Một vấn đề từ trước đến nay ít được quan tâm là vai trò của hiệu trưởng trong việc đổi mới PPDH tại trường phổ thông. Tại hội thảo đã có 3 tham luận đề cập tới vấn đề này. ThS. Ninh Văn Bình đánh giá: “Hiện nay hiệu trưởng các trường phần lớn chỉ dừng lại ở chủ trương mà chưa có những biện pháp cụ thể để tác động và liên kết giữa GV và HS. Từ thực tế đó chúng tôi thấy trong đổi mới PPDH cần quan tâm tới vấn đề quản lý PPDH của hiệu trưởng. Muốn quản lý được việc đổi mới PPDH hiệu trưởng phải nắm được những kiến thức và nghiệp vụ sư phạm, nghĩa là nắm được nội dung đổi mới”. Theo ông Bình, bốn nội dung đổi mới PPDH là nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề; phát triển khả năng tự học; tăng cường học tập có thể phối hợp với học tập hợp tác; tác động tình cảm đem lại niềm tin hứng thú học tập cho HS. Bên cạnh đó, không chỉ quản lý kế hoạch chương trình dạy học, việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp mà “người thủ lĩnh của đơn vị” còn phải quản lý việc GV kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, công tác bồi dưỡng GV, quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và cả hoạt động học tập của HS. Góp thêm ý kiến cho vấn đề này, bà Mỹ Lai đưa ra định hướng: “Trước hết phải tạo nhận thức đúng về tầm quan trọng của đổi mới PPDH đồng thời tổ chức để GV quán triệt khái niệm ý nghĩa của việc HS tự học và mối quan hệ biện chứng giữa việc đổi mới phương pháp giảng dạy với phương pháp học tập của HS”. Ngoài yêu cầu cao trong việc bồi dưỡng cho HS phương pháp kĩ năng tự học và tăng cường tổ chức các hoạt động học tập tại lớp, hiệu trưởng cần bồi dưỡng cho GV kiến thức về tâm lý giáo dục và các kĩ năng khác nhằm hình thành năng lực tự học cho học sinh trong đó đặc biệt chú trọng PPDH phát hiện và giải quyết vấn đề. Từ đặc thù và những khó khăn của một trường công lập tự chủ tài chính, ThS. Nguyễn Hữu Chương – Phó hiệu trưởng Trường THCS Ngô Mây đưa ra các nội dung hoạt động tự học bao gồm các bước như làm tốt công tác chuẩn bị, tự lực nắm nội dung học vấn và cả khâu kiểm tra đánh giá. Để đi đúng hướng, nhà trường đã tập trung xây dựng động cơ học tập của HS, khuyến khích HS “làm việc với sách”, nghe, ghi và suy nghĩ theo tinh thần tự học. Đặt câu hỏi với GV: “Dạy trên lớp như thế nào để HS có thể tự học?”, ThS. Chương đưa ra những yêu cầu cần thiết từ bước chuẩn bị giáo án, tổ chức hoạt động tự học trên lớp đến khâu kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS. Có như vậy việc đổi mới PPDH mới đồng bộ và mang lại nhiều kết quả theo ý muốn. “Nếu biết phát huy tất cả các nội dung và biện pháp tối ưu vào tổ chức hoạt động dạy học của GV thì hiệu quả dạy học sẽ rất cao” – ông Ninh Văn Bình khẳng định.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Thuyết Kiến Tạo Và Dạy Học Dựa Trên Lý Thuyết Kiến Tạo
  • Phương Pháp Dạy Đọc Hiểu Văn Bản
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Đại Học
  • Dạy Học Tình Huống Và Tình Huống Dạy Học
  • Phương Pháp Dạy Học Luyện Tập Và Thực Hành
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử

    --- Bài mới hơn ---

  • Sáng Kiến Kinh Nghiệm Sử Dụng Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử Thảo Luận Nhóm
  • Phương Pháp Dạy Học Địa Lí Thcs
  • Phương Pháp Giúp Người Học Tranh Luận Một Cách Tự Tin
  • Biện Pháp Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Theo Hướng Tích Cực
  • Phương Pháp Dạy Học Tiếng Việt Ở Tiểu Học Học Phần 1
  • 6. Vì sao phải đổi mới PPDH?

    * Xu thế xã hội.

    *Mục tiêu môn lịch sử ở trường THCS.

    * Chương trình, SGK đã đổi mới.

    Đòi hỏi đổi mới GD, trong đó có đổi mới phương pháp dạy học.

    7. Thực trạng của việc đổi mới PPDH môn lịch sử ở trường THCS.

    Vấn đề đổi mới PPDH đang là mối quan tâm không chỉ của GV mà còn của các cấp quản lí, chỉ đạo.

    Đã có những bước đi đáng khích lệ trong việc đổi mới PPDH ở nhiều địa phương.

    Tuy nhiên đôi lúc chưa đồng bộ và thường xuyên.

    8. Một số nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó.

    Thiếu phương tiện, trang thiết bị cần thiết.

    Công tác bồi dưỡng và chỉ đạo chưa đồng bộ.

    GV chưa nhận thức đầy đủ và toàn diện về đổi mới PPDH.

    HS chưa quen với lối học chủ động tích cực.

    Việc kiểm tra, thi cử chưa khuyến khích cách học thông minh sáng tạo.

    * Kĩ năng: đặt câu hỏi ” đánh giá”.

    + Mục tiêu: Câu hỏi ” đánh giá” nhằm kiểm tra khả năng góp ý kiến, sự phán đoán của HS trong việc nhận định, đánh giá các ý tưởng, sự kiện đưa ra.

    +Tác dụng với HS: Thúc đẩy sự tìm tòi tri thức

    + Cách thức dạy học: Gv có thể tham khảo một số gợi ý sau để xây dựng các câu hỏi đánh giá: Hiệu quả sử dụng nó như thế nào? Việc làm đó có thành công không? Tại sao sự kiện này.có thể được coi là.vĩ đại hay không? Để trả lời câu hỏi này HS phải xác định được thế nào là vĩ đại. Theo em trong số những giả thuyết nêu ra, giả thuyết nào hợp lí nhất và tại sao?

    * Kĩ năng đặt câu hỏi “tổng hợp”.

    + Mục tiêu: Câu hỏi tổng hợp nhằm khẳng định khả năng HS có thể đưa ra dự đoán, cách giải quyết vấn đề, các câu hỏi hoặc có đề xuất sáng tạo.

    + Tác dụng đối với HS: Kích thích sự sáng tạo của HS , hướng các em tìm đến các nhân tố mới.

    + Cách thức DH:- GV cần tạo ra những tình huống, những câu hỏi, khiến HS phải suy đoán, có thể tự đưa ra những lời giải mang tính sáng tạo riêng của mình.

    – Câu hỏi tổng hợp đòi hỏi phải có nhiều thời gian chuẩn bị.

    2. Kĩ thuật thông tin phản hồi trong dạy học.

    a. Khái niệm: Thông tin phản hồi là quá trình dạy học mà GV và HS cùng nhận xét, đánh giá đưa ra ý kiến đối với những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình học tập.

    b.Mục tiêu: Là điều chỉnh, hợp lí hoá quá trình dạy và học.

    c. Phản hồi mang tính chất xây dựng:

    * Khái niệm: Phản hồi mang tính chất xây dựng là một kĩ năng quan trọng đào tạo bồi dưỡng GV

    * Mục đích: Chỉ ra cho người thực hiện (GV hoặc HS) thấy được, hiểu được các hành động của mình.

    * Phản hồi bao gồm có hai yếu tố:

    – Mô tả các hành động đã được diễn ra như thế nào.

    – Đánh giá các hành động đó.

    * Các bước của quá trình phản hồi mang tính xây dựng.

    +Bước 1: Nhận thức sâu sắc.

    Quan sát và suy nghĩ(Tôi nhìn thấy gì? Và tôi đánh giá như thế nào về những điều tôi nhìn thấy).

    + Bước 2: Kiểm tra nhận thức:

    Đặt các câu hỏi để chắc chắn rằng mình đã hiểu đúng ý của người thực hiện.

    + Bước3: Đưa ra ý kiến đóng góp của mình.

    – Xác nhận và thừa nhận những ưu điểm.

    – Đưa ra các gợi ý để hoàn thiện hoặc nâng cao( giải thích tại sao mình đưa ra các gợi ý đó )

    *Nguyên tắc lắng nghe hiệu quả trong thông tin phản hồi:

    + Giữ yên lặng.

    + Thể hiện rằng bạn muốn nghe.

    + Tránh sự phân tán.

    + Thể hiện sự đồng cảm và tôn trọng.

    + Kiên nhẫn giữ bình tĩnh.

    + Đặt câu hỏi.

    + Lắng nghe cẩn thận, chăm chú và tóm tắt được những gì mình nghe

    * Những điều nên làm khi lắng nghe:

    – Tập trung.

    – Sử dụng ngôn ngữ cử chỉ tích cực.

    – Tỏ thái độ tôn trọng và đồng cảm.

    – Không tỏ thái độ phán xét.

    – Khuyến khích người nói phát hiện khả năng tự giải quyết vấn đề của chính họ.

    – Giữ im lặng khi cần thiết.

    3. PPDH giải quyết vấn đề.

    a. Khái niệm:

    Dạy học giải quyết vấn đề dựa trên cơ sở lí thuyết nhận thức.Giải quyết vấn đề có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát triển tư duy và nhận thức của con người.Tư duy chỉ bắt đầu khi xuất hiện tình huống có vấn đề.

    Dạy học giải quyết vấn đề là một quan điểm dạy học nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo của học chúng tôi được đặt trong một tình huống có vấn đề, thông qua việc giải quyết vấn đề, giúp HS lĩnh hội tri thức, kĩ năng và phương pháp nhận thức.

    b. B¶n chÊt cña PPDH gi¶i quyÕtvÊn ®Ò.

    Lµ t¹o nªn mét chuçi nh÷ng t×nh huèng cã vÊn ®Ò vµ ®iÒu khiÓn ho¹t ®éng cña HS ,®Ó HS tù gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò .

    c. Quy tr×nh thùc hiÖn

    +NhËn biÕt vÊn ®Ò .

    +§Ò xuÊt gi¶ thiÕt.

    +LËp kÕ ho¹ch .

    +§¸nh gi¸, kÕt luËn, vËn dông .

    4. Phương pháp vấn đáp:

    a. Bản chất : Vấn đáp là PP mà GV khéo léo đặt hệ thống câu hỏi để HS trả lời nhằm gợi mở cho HS những vấn đề mới, tự khám phá những tri thức mới bằng sự tái hiện những điều đã học hoặc những kinh nghiệm đã được tích luỹ được trong cuộc sống, giúp HS củng cố, mở rộng, đào sâu, tổng kết, hệ thống hoá những tri thức đã tiếp thu được, từ đó HS có thể tự đánh giá việc lĩnh hội tri thức của mình.

    b. Quy trình thực hiện :

    +GV nêu câu hỏi .

    +HS suy nghĩ.

    +Gọi HS trả lời .

    +Đặt câu hỏi phụ (câu hỏi gợi mở nếu HS chưa trả lời đúng, đủ câu hỏi chính)

    +GV đưa nhận xét và kết luận .

    c. ¦u ®iÓm:

    +§iÒu khiÓn cã hiÖu qu¶ ho¹t ®éng t­ duy, kÝch thÝch tÝnh tÝch cùc ho¹t ®éng nhËn thøc cña HS.

    +Båi d­ìng n¨ng lùc diÔn ®¹t nh÷ng vÊn ®Ò khoa häc mét c¸ch chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ, sóc tÝch.

    +Gióp GV vµ HS thu ®­îc nh÷ng th”ng tin ng­îc ®Ó ®iÒu chØnh ho¹t ®éng d¹y vµ häc cña thÇy vµ trß.

    d. H¹n chÕ :

    + NÕu vËn dông kh”ng khÐo sÏ dÔ lµm mÊt thêi gian, biÕn vÊn ®¸p thµnh cuéc ®èi tho¹i gi÷a GV víi mét vµi HS, kh”ng thu hót ®­îc toµn líp tham gia.

    e. Mét sè gîi ý:

    +Ph¶i ®Æt c©u hái cho toµn líp råi míi chØ ®Þnh HS tr¶ lêi. Khi HS tr¶ lêi xong, GVnªu yªu cÇu nh÷ng HS kh¸c bæ sung tr­íc khi kÕt luËn .

    + Khi HS tr¶ lêi,GV cÇn l¾ng nghe vµ khi cÇn cã thÓ hái thªm c©u hái phô ®Ó dÉn d¾t, gîi më.

    +Cã th¸i ®é b×nh tÜnh khi HS tr¶ lêi sai hoÆc thiÕu chÝnh x¸c.

    + Chó ý rÌn luyÖn cho HS c¸ch diÔn ®¹t.

    g. VÝ dô : Khi d¹y bµi 4 C¸c quèc gia cæ ®¹i ph­¬ng §”ng trong SGK LÞch sö 6

    III . Thiết kế bài dạy học Lịch sử.

    1. Mục tiêu:

    + Kiến thức.

    +Thái độ.

    + Kĩ năng.

    2. Quá trình chuẩn bị:(GV- HS).

    3. Tiến trình dạy học.

    +ổn định tổ chức.

    + Kiểm tra bài cũ.

    + Giới thiệu bài mới.

    + Bài mới: – Hoạt đông1.

    – Hoạt động 2…

    …….

    + Củng cố

    + Dặn dò

    Kết luận:

    *Khái niệm phương pháp dạy học rất phức hợp, có nhiều bình diện và phương diện. PPDH được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp với nhiều mức độ khác nhau.

    * Cần vận dụng phối hợp các PPDH phù hợp với mục tiêu và nội dung, điều kiện dạy cụ thể.

    * Không có một PPDH nào phù hợp với mọi HS.Điều GV cần làm là sử dụng những PPDH khác nhau để có thể kích thích nhiều mặt khác nhau trong trí thông minh của HS.

    C©u hái bµi thu ho¹ch :

    C©u 1 H·y nªu quan ®iÓm c¬ b¶n cña m×nh vÒ ®æi míi PPDH vµ ®æi míi kiÓm tra ®¸nh gi¸ m”n LÞch sö ë tr­êng THCS ?

    C©u 2 Th”ng qua líp tËp huÊn c¸c ®ång chÝ cã nh÷ng ®Ò xuÊt g× ?

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học: Đổi Mới Như Thế Nào?
  • Thuyết Kiến Tạo Và Dạy Học Dựa Trên Lý Thuyết Kiến Tạo
  • Phương Pháp Dạy Đọc Hiểu Văn Bản
  • Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Ở Đại Học
  • Dạy Học Tình Huống Và Tình Huống Dạy Học
  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100